Haberler

Aktivist ve Usta Oyuncu Dario Fo Yaşama Veda Etti

İtalyan oyun yazarı, tiyatro yönetmeni ve oyuncu Dario Fo 90 yaşında hayatını kaybetti. Dario Fo, darbe girişiminin ardından oyunlarının Türkiye’de sahnelenmesine engel konulmasına ilişkin olarak, “Bundan onur duyuyorum, benim için ikinci kez Nobel kazanmak gibi” demişti.

20141206_dario_fo

AFP, Nobel Ödüllü Oyun Yazarı, Yönetmen ve Oyuncu Dario Fo’nun yaşamını yitirdiğini duyurdu.AFP, Nobel Ödüllü Yazar, Oyun Yazarı, Yönetmen ve Oyuncu Dario Fo’nun yaşamını yitirdiğini duyurdu.

1926 doğumlu İtalyan yazar, 1997 yılında Nobel Edebiyat Ödülü kazanmıştı.

DARİO FO KİMDİR?

1997 yılında Bir Anarşistin Kaza Sonucu Ölümü adlı oyunuyla Nobel Edebiyat Ödülü kazanmıştır.

Dario Fo, 24 Mart 1926 tarihinde İtalya, Sangiano’da Felice Fo ve Pina Rota Fo çiftinin oğlu olarak doğdu. Babası lokomotif sürücüsü bir makinist idi. Fulvio adında bir erkek kardeşi vardır. Kız kardeşi Bianca Fo Garambois de bir yazardır. 1940 yılında eğitimi için Milan’a taşındı. Brera güzel sanatlar akademisinde okudu. 1952 yılında Milano’da tiyatro oyunculuğuna başladı. İtalyan oyun yazarı, yönetmen, mim oyuncusu ve tiyatro yöneticisi. Gösterileri güncel sorunlardan kaynaklandığı için tiyatro karikatürcüsü, toplumsal ajitatör ve radikal palyaço olarak da nitelenmiştir. Önceleri küçük kabare ve tiyatrolar için yergili revüler yazımında bir metin yazarına yardım etti. Oyuncu Franca Rame ile evlendikten sonra 1959’da karısıyla birlikte Dario Fo­ France Rame Topluluğu’nu kurdu. Eşi ile birlikte “Canzonissima” adlı televizyon programında sundukları komik skeçlerle kısa sürede tanındı.

6575845

Zamanla siyasal bir ajit­prop tiyatrosu geliştirdiler. Çoğu kez küfürlü ve açık saçık da olsa oyunları temelde commedia dell’arte geleneğine dayanıyordu ve Fo’nun deyişiyle “resmi olmayan solculuk”la kaynaşmıştı. Dario Fo ve eşi Franca Rame 1968 yılında İtalyan Komünist Partisi’yle bağları olan Yeni Sahne adlı bir başka topluluk kurdular.

1970 yılında ise Halk Tiyatrosu ile fabrika, park, spor alanı gibi halkın toplu olarak bulunduğu yerleri dolaşmaya başladılar. Morte Accidentale di un anarchico (1974; Bir Anarşistin Kaza Sonucu Ölümü, 1990) ve Non si paga, non si paga! (1974; Ödemiyoruz, Ödeyemeyeceğiz!) gibi oyunları çok tutuldu. Bir oyuncu olarak Fo en çok, tek başına bir yetenek gösterisi yaptığı Mistero Buffo’daki (1973) rolüyle tanındı. Her izleyici topluluğu önünde değişecek kadar güncelliğe dayanan bu yapıt ortaçağ gizem oyunlarının çağdaş bir uyarlamasıdır. 1997 yılında Bir Anarşistin Kaza Sonucu Ölümü adlı oyunuyla Nobel Edebiyat Ödülü kazanmıştır. Oyunları çoğu zaman skandal olarak nitelendirildi ve sahnede bile tutuklandı. Dario Fo’nun çalışmaları; Türkiye, Arjantin, İsveç ve Yugoslavya, Şili, İngiltere, Hollanda, Polonya, Romanya, Güney Afrika, Güney Kore, İspanya, Sri Lanka, dahil olmak üzere 30 dile çevirisi yapılmıştır.

Dario Fo, 1954 yılında İtalyan tiyatro oyuncusu Franca Rame ile evlendi. 29 Mayıs 2013 tarihinde eşi vefat etti. Jacopo Fo (d.31 Mart 1955) adında bir oğlu vardır.

Oyunları

Bir Anarşistin Kaza Sonucu Ölümü (Morte Accidentale di un Anarchico- 1970)

Klaksonlar, Borazanlar ve Bırtlar(Oyun “YÜZSÜZ” ismiyle de geçmektedir)

Kadın Oyunları (Female Parts- 1981)

Elizabeth, Neredeyse Kadın

Ödenmeyecek, Ödemiyoruz (Non si Paga! Non si Paga! – 1974)

Japon Kuklası

Açık Aile

Ödülleri

1981 Sonning Ödülü

1986 Obie Ödülü

1997 Nobel Edebiyat Ödülü

1997 İtalya Kültür ve Sanat Altın Madalyası (Devlet madalyası)

Kaynak: BirGün Gazetesi & Sol Haber Portalı

Okan Köroğlu

Okan Köroğlu

Malatyalı bir ailenin son çocuğu olarak Mersin’de doğdu. Uludağ Üniversitesi’nde okudu. Özel bir şirkette Grafik Tasarım Uzmanı olarak çalışıyor, özel eğitim kurumlarında Moda ve Bilgisayarlı Stilistlik ile Sosyal Medya’da Grafik Tasarım dersleri veriyor. 2003 -2007 yılları arasında çalıştığı bazı gazetelerde düzenlediği sinema sayfaları ile daldığı bu okyanusta yüzmeye devam ediyor. Şiirle, Tarihle ve Teknoloji ile besleniyor.

Kimler Neler Demiş?

İlk Yorum Hakkı Senin!

Bildir
avatar
wpDiscuz
Önceki yazı

Nuri Bilge Ceylan’nın Ahlat Ağacı'ndan Ayrıntılar Gelmeye Başladı!

Sonraki yazı

Nobel Edebiyat Ödülü Bob Dylan'ın Oldu!