Fil'm Hafızası
  • ANASAYFA
  • HAKKIMIZDA
    • BİZ KİMİZ?
    • EKİBİMİZ
    • İLANLAR
  • FİLM ÖNERİLERİ
    • Aksiyon – Macera
    • Animasyon
    • Belgesel
    • Bilim Kurgu – Fantastik
    • Biyografi – Tarih
    • Drama
    • Erotik
    • Komedi
    • Korku – Gerilim
    • Müzik – Müzikal
    • Romantik
    • Savaş
    • Suç – Gizem
    • Western
    Dream Scenario (2023)
    Bilim Kurgu - Fantastik

    Dream Scenario (2023)

    Zeynep İlay Erken
    2 hafta önce
    April Story (1998)
    Romantik

    April Story (1998)

    Ayşe Yapışık
    3 hafta önce
    Lessons of Darkness (1992)
    Film Önerileri

    Lessons of Darkness (1992)

    İpek Ömercikli
    3 hafta önce
    Iron Boy (2026)
    Film Önerileri

    Iron Boy (2026)

    Tuba Büdüş
    3 hafta önce
    Turna Misali (2021)
    Drama

    Turna Misali (2021)

    Tülay Işık Kalafat
    3 hafta önce
    The Settlers (2023) 
    Biyografi - Tarih

    The Settlers (2023) 

    Merve Çolak
    4 hafta önce
  • SİNEMA YAZILARI
    • 37. Ankara Film Festivali
    • 27. İzmir Film Festivali
    • 63. Antalya Altın Portakal
    • 33. Altın Koza
    • Ayvalık Film Festivali 2026
    • 45. İstanbul Film Festivali
    • Film Analizleri
    • Eleştiri – İzlenim
    • Liste
    • Özel Dosyalar
    • Röportajlar
    Düşünme, Sorgulama; Sadece Çalış: Un Bon Petit Soldat (2026)
    Eleştiri - İzlenim

    Düşünme, Sorgulama; Sadece Çalış: Un Bon Petit Soldat (2026)

    Tülay Işık Kalafat
    6 saat önce
    32. Sarajevo Film Festivali Günlükleri – 5
    37. Ankara Film Festivali

    Ankara Film Festivali Kısa Film İzlenimleri -1

    Tuba Büdüş
    6 saat önce
    Sinemayı Anlatan Filmler: Perdenin Ardındaki Hikâyeler
    Liste

    Sinemayı Anlatan Filmler: Perdenin Ardındaki Hikâyeler

    Nesrin Karadağ
    2 gün önce
  • HABERLER
    Heat 2 Öncesinde Michael Mann ve New Regency Arasında Telif Davası
    Haberler

    Heat 2 Öncesinde Michael Mann ve New Regency Arasında Telif Davası

    Sıla Küçükosmanoğlu
    1 gün önce
    37. Ankara Film Festivali’nde Onur Ödülleri Sahiplerini Buldu
    Genel

    37. Ankara Film Festivali’nde Onur Ödülleri Sahiplerini Buldu

    Elif Arı
    2 gün önce
    23. Marakeş Uluslararası Film Festivali’nin Marion Cotillard Başkanlığındaki Jürisi Açıklandı
    Haberler

    23. Marakeş Uluslararası Film Festivali’nin Marion Cotillard Başkanlığındaki Jürisi Açıklandı

    Sıla Küçükosmanoğlu
    3 gün önce
  • KISA FİLMLER
    Kötü Bir Gün (2024)
    Kısa Filmler

    Kötü Bir Gün (2024)

    Ayşe Şimal Gürdamar
    3 hafta önce
    The Party (2016)
    Kısa Filmler

    The Party (2016)

    Ekin Taneri
    1 ay önce
    Yalnızlık (2025)
    Kısa Filmler

    Yalnızlık (2025)

    Pelin Çılgın
    7 ay önce
  • SPOTIFY
    • Playlists
    • Podcasts
  • ETKİNLİKLER
    • Dinner Talks
    • Film Hafızası Akademi
    • Keşfetmenin Keyfi
  • GALERİLER
    • BiReplik
    • Bunları Biliyor Muydunuz?
    • Etkinlikler
    • Hafızadan Çıkmayanlar
  • İLETİŞİM
No Result
View All Result
  • ANASAYFA
  • HAKKIMIZDA
    • BİZ KİMİZ?
    • EKİBİMİZ
    • İLANLAR
  • FİLM ÖNERİLERİ
    • Aksiyon – Macera
    • Animasyon
    • Belgesel
    • Bilim Kurgu – Fantastik
    • Biyografi – Tarih
    • Drama
    • Erotik
    • Komedi
    • Korku – Gerilim
    • Müzik – Müzikal
    • Romantik
    • Savaş
    • Suç – Gizem
    • Western
    Dream Scenario (2023)
    Bilim Kurgu - Fantastik

    Dream Scenario (2023)

    Zeynep İlay Erken
    2 hafta önce
    April Story (1998)
    Romantik

    April Story (1998)

    Ayşe Yapışık
    3 hafta önce
    Lessons of Darkness (1992)
    Film Önerileri

    Lessons of Darkness (1992)

    İpek Ömercikli
    3 hafta önce
    Iron Boy (2026)
    Film Önerileri

    Iron Boy (2026)

    Tuba Büdüş
    3 hafta önce
    Turna Misali (2021)
    Drama

    Turna Misali (2021)

    Tülay Işık Kalafat
    3 hafta önce
    The Settlers (2023) 
    Biyografi - Tarih

    The Settlers (2023) 

    Merve Çolak
    4 hafta önce
  • SİNEMA YAZILARI
    • 37. Ankara Film Festivali
    • 27. İzmir Film Festivali
    • 63. Antalya Altın Portakal
    • 33. Altın Koza
    • Ayvalık Film Festivali 2026
    • 45. İstanbul Film Festivali
    • Film Analizleri
    • Eleştiri – İzlenim
    • Liste
    • Özel Dosyalar
    • Röportajlar
    Düşünme, Sorgulama; Sadece Çalış: Un Bon Petit Soldat (2026)
    Eleştiri - İzlenim

    Düşünme, Sorgulama; Sadece Çalış: Un Bon Petit Soldat (2026)

    Tülay Işık Kalafat
    6 saat önce
    32. Sarajevo Film Festivali Günlükleri – 5
    37. Ankara Film Festivali

    Ankara Film Festivali Kısa Film İzlenimleri -1

    Tuba Büdüş
    6 saat önce
    Sinemayı Anlatan Filmler: Perdenin Ardındaki Hikâyeler
    Liste

    Sinemayı Anlatan Filmler: Perdenin Ardındaki Hikâyeler

    Nesrin Karadağ
    2 gün önce
  • HABERLER
    Heat 2 Öncesinde Michael Mann ve New Regency Arasında Telif Davası
    Haberler

    Heat 2 Öncesinde Michael Mann ve New Regency Arasında Telif Davası

    Sıla Küçükosmanoğlu
    1 gün önce
    37. Ankara Film Festivali’nde Onur Ödülleri Sahiplerini Buldu
    Genel

    37. Ankara Film Festivali’nde Onur Ödülleri Sahiplerini Buldu

    Elif Arı
    2 gün önce
    23. Marakeş Uluslararası Film Festivali’nin Marion Cotillard Başkanlığındaki Jürisi Açıklandı
    Haberler

    23. Marakeş Uluslararası Film Festivali’nin Marion Cotillard Başkanlığındaki Jürisi Açıklandı

    Sıla Küçükosmanoğlu
    3 gün önce
  • KISA FİLMLER
    Kötü Bir Gün (2024)
    Kısa Filmler

    Kötü Bir Gün (2024)

    Ayşe Şimal Gürdamar
    3 hafta önce
    The Party (2016)
    Kısa Filmler

    The Party (2016)

    Ekin Taneri
    1 ay önce
    Yalnızlık (2025)
    Kısa Filmler

    Yalnızlık (2025)

    Pelin Çılgın
    7 ay önce
  • SPOTIFY
    • Playlists
    • Podcasts
  • ETKİNLİKLER
    • Dinner Talks
    • Film Hafızası Akademi
    • Keşfetmenin Keyfi
  • GALERİLER
    • BiReplik
    • Bunları Biliyor Muydunuz?
    • Etkinlikler
    • Hafızadan Çıkmayanlar
  • İLETİŞİM
No Result
View All Result
Fil'm Hafızası
No Result
View All Result
Home Sinema Yazıları Film Analizleri

Anlam ve Hayaletleri: Iluminacja (1973)

İpek Ömercikli İpek Ömercikli
6 yıl önce
Film Analizleri, Sinema Yazıları
Okuma Süresi: 4 min
0
0
Anlam ve Hayaletleri: Iluminacja (1973)
Facebook'ta PaylaşTwitter'da PaylaşWhatsapp'ta Paylaş

“Sinema bir hayaletler sanatıdır ve hayaletlerin savaş alanıdır. Ben sinemanın sıkıcı olmadığı zamanlarda sinemanın bunun hakkında olduğunu düşünüyorum. O hayaletlerin geri dönmesine izin veren sanattır…Bu nedenle, eğer ben bir hayaletsem ancak kendi sesime kavuştuğuma inanıyorsam, bu kesinlikle benim kendi sesim olduğuna inanmamdan, benim kendi sesimin ötekilerin sesi tarafından ele geçirilmesine izin vermemden ötürüdür.” (Derrida ve Stiegler, 2002:117)

Diğer her sanat gibi sinema da has anlamı arar.  Sinemayı yapan kadar tüketen için de bu anlam arayışı geçerlidir. Filmlerde o “aydınlanma” anını yakalamak, doğruyu bulmak, filmin özüne inip onun bizi sonsuza kadar değiştirmesine izin vermek her ne kadar çekici olsa da, arayışın da değerli olduğunun farkında olmak belki de daha önemlidir. Jacques Derrida’nın da altını çizdiği gibi film, hayaletlerini de ekrana taşır. Bunlar filmin olduğu ve olabileceği versiyonlarının ekrandaki haliyle çatışma içinde olması, vermeye çalıştığı şeyin alıcıya göre şekillenmesi ve öncesinde gelen ve onu takip edecek kavramları hatırlatmasıdır. Bu karmaşa çözülebilir mi? Bu kadar çoklukta, ve yoklukta, gerçek anlamı bulmak mümkün müdür? İnsan hayatına musallat olan bu içinden çıkılmaz sorunlar sinemanın da peşini bırakmaz.

Belirsiz senaryosu, belgesel türündeki sahneleri, bilim konferanslarını ve kurmaca anlatıyı içine harmanlayan Krzysztof Zanussi’nin Iluminacja’sı (1973) sinemada bu anlam arayışını genç bir adamın varoluşunu anlamlandırma sürecine yansıtır. Filmin adından da anlaşıldığı üzere, bir fizik öğrencisi olan Franciszek hayatını rasyonel, bilimsel ve felsefi gerçeklerle sürdürmüş, kendisinin de itiraf ettiği üzere “kesin”lerle sürdürmeye çalışan ve o “aydınlanma” anını arayan birisidir. Deneysel kurgu, bilimsel gerçeklerle kişisel deneyimleri birleştirerek bu sözde aydınlanma beklentisini sorgular. Franciszek’in üniversiteye başlamasıyla doktorayı bitirmesi arasındaki o yapıcı yılların deneysel ve “entelektüel” bir biyografisi olarak tanımlanabilecek film, doğrunun peşinde yaşanmış bir hayatın şekillenişini anlatır. Parçacıklı kurgusu bu doğrunun ne kadar zor bulunduğunu kanıtlar niteliktedir; çünkü doğru ne bilimde ne de sevgidedir, belki de hiçbir yerde bulunamaz olandır.

Franciszek’in yaşadığı ilk aşk, kişisel trajediler, evlilik, çocuk sahibi olma gibi neredeyse her insanın hayatını anlamlandıran olayların arasında bilim insanının topluma karşı sorumluluğu konulu konuşmalar ve çeşitli belgesel(ameliyat gibi) tarzı kurmaca olmayan sahneler kurgulayarak bir insanın hayatını tamamıyla yansıtma amacı olduğu bile söylenebilir filmin. Fakat bu sadece filmin olabileceği, olmak istediği bir şeydir— hiçbir film tamamıyla bir şeyi yansıtamaz, tam olamaz; bu yüzden de olabileceği kaybolmuş gelecekler tarafından lanetlenmiştir, aynı Derrida’nın dediği gibi. Filmleri olabilecekleri bu gelecekler, versiyonlar, anlatmayı bitiremediği öyküler yüzünden severiz—bütününde bir şeyi anlatabildiği için değil, anlatabilme potansiyeli hâlâ olduğu için. Film, Franciszek’in doktor ziyaretlerinin sonuçlarını bile bize raporlar hâlinde gösterir, vücudu ve hayatı hakkında her şeyi olgusal olarak biliriz. Yine de, ailesiyleyken hissettiği şeyleri gerçekten bilmemiz mümkün müdür? Yüzünden okuyabildiğimiz kadarıyla belki. Dağlara tırmandığında hissettiği o özgürlüğü tam olarak hissedemeyiz ama film hissedebileceğimiz bir geleceği bize vadeder.

Eğer felsefe hayatın kavramlaştırılmış hâli, fizik ise enerji, güç ve hareketse; şüphesiz ki sinema bu ikisini içinde barındırır ve bunlardan ayrı düşünülemez. Filmin anlattığı şey ise formundan bağımsız düşünülemez, ki anlatı Franciszek’in hayatını adeta bir mercekle sorgularken kendi anlam yaratım süreçlerini de süzgeçten geçirerek olgusal ve bir o kadar da duygusal bir şekilde ortaya çıkarmaya çabalar. Zanussi, gerçekliği yansıtma yollarıyla adeta deney yapar.  Beyin tomografisini gösterdiği kurmacadan uzak sahnede duygusallıktan uzak bir gerçeklik görürüz; filmin devamındaki şiirsel sahneyle o beynin neler yapabildiğini, nasıl duygu üretebildiğini hatırlarız. Bu İki gerçeklik arasındaki bağlantıyı bulma görevi seyircidedir çünkü film temsildir, gerçeğin kendisi değil. Film, bu bağlantıyı bulması ve “aydınlanma”yı yaşaması için seyirciye imkân sağlar— ona musallat olan hayaletleri, olanları ve olabilecekleri, ortaya çıkarmaya çalışması için onu iter. Bu ne kadar sonu olmayan bir çaba olsa da, en azından temsilin diyarının dışına çıkarır seyirciyi.

St. Augustine “aydınlanma”yı insanın aklını veye duyularını kullanmadan ilim ve irfana ilk kavuştuğu an olarak tanımlar.  Filmin başında bu bir derste açıklanır fakat filmin geri kalanı bunun tersini kanıtlar niteliktedir. Beklenen bu “aydınlanma” anı gelecek gibi olsa da asla gelmez ve elimizdeki şey bitmek bilmeyen bir anlamlar, duyular ve duygular silsilesidir. O saf anlam sadece kavram olarak kalır ve hiçbir gerçek ona tam olarak işaret etmez. Yine de, olasılıklar umudu canlı tutmaya yeter, en azından sinema söz konusu olduğunda.

 

 

 

 

İpek Ömercikli

Aralık 1997’de İstanbul’da doğdu. Boğaziçi Üniversitesi’nde Batı Dilleri ve Edebiyatları okudu, sonra da Kanada'da yüksek lisans yapıp orada bir müzede editör olarak işe başladı. Lise yıllarında kamera arkası daha çok ilgisini çekse de yavaşça filmin teorik ve eleştirel kısmına yöneldi, böyle de devam edecek gibi duruyor.

Etiketler: felsefefizikpolonyazanussi
İpek Ömercikli

İpek Ömercikli

Aralık 1997’de İstanbul’da doğdu. Boğaziçi Üniversitesi’nde Batı Dilleri ve Edebiyatları okudu, sonra da Kanada'da yüksek lisans yapıp orada bir müzede editör olarak işe başladı. Lise yıllarında kamera arkası daha çok ilgisini çekse de yavaşça filmin teorik ve eleştirel kısmına yöneldi, böyle de devam edecek gibi duruyor.

YazarınDiğer Yazıları

    Derek Jarman Estetiğine Bir Bakış

    Derek Jarman Estetiğine Bir Bakış

    2 Kasım 2026
    Lessons of Darkness (1992)

    Lessons of Darkness (1992)

    25 Ekim 2026
    51. Toronto Uluslararası Film Festivali İzlenimleri – 1

    51. Toronto Uluslararası Film Festivali İzlenimleri – 1

    19 Eylül 2026
Sonraki Yazı
Suç ve Ceza Film Festivali Tüm Hızıyla Devam Ediyor

Suç ve Ceza Film Festivali Tüm Hızıyla Devam Ediyor

Bir yanıt yazın Yanıtı iptal et

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Editörün Seçtikleri

37. Ankara Film Festivali’nde Kaçırılmaması Gerekenler

37. Ankara Film Festivali’nde Kaçırılmaması Gerekenler

Fil'm Hafızası
10 Kasım 2026

İzmir Kısa Film Festivali Günlükleri – 2

İzmir Kısa Film Festivali Günlükleri – 2

Tuba Büdüş
9 Kasım 2026

32. Sarajevo Film Festivali Günlükleri – 5

İzmir Kısa Film Festivali Günlükleri – 1

Tuba Büdüş
7 Kasım 2026

  • Hakkımızda
  • Gizlilik Politikası
  • KVKK
  • Çerez Politikası
  • İletişim

Fil'm Hafızası © 2023

No Result
View All Result
  • Fil’m Hafızası – Keşfetmenin Keyfi
  • Hakkımızda
    • Hakkımızda
    • Ekibimiz
    • İlanlar
  • Film Önerileri
    • Aksiyon – Macera
    • Animasyon
    • Belgesel
    • Bilim Kurgu – Fantastik
    • Biyografi – Tarih
    • Drama
    • Komedi
    • Korku – Gerilim
    • Müzik – Müzikal
    • Romantik
    • Savaş
    • Suç – Gizem
    • Western
  • Sinema Yazıları
    • 37. Ankara Film Festivali
    • 27. İzmir Film Festivali
    • 63. Antalya Altın Portakal
    • 33. Altın Koza
    • Ayvalık Film Festivali 2026
    • 45. İstanbul Film Festivali
    • 32. Altın Koza
    • 25. İzmir Kısa
    • Film Analizleri
    • Eleştiri – İzlenim
    • Liste
    • Özel Dosyalar
    • Röportajlar
  • Haberler
  • Kısa Filmler
  • Spotify
    • Podcasts
    • Playlists
  • Etkinlikler
    • Dinner Talks
    • Film Hafızası Akademi
    • Keşfetmenin Keyfi
  • Galeri
    • BiReplik
    • Bunları Biliyor Muydunuz?
    • Etkinlikler
    • Hafızadan Çıkmayanlar
  • İletişim

Fil'm Hafızası © 2023

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Create New Account!

Fill the forms below to register

All fields are required. Log In

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In