Fil'm Hafızası
  • ANASAYFA
  • HAKKIMIZDA
    • BİZ KİMİZ?
    • EKİBİMİZ
    • İLANLAR
  • FİLM ÖNERİLERİ
    • Aksiyon – Macera
    • Animasyon
    • Belgesel
    • Bilim Kurgu – Fantastik
    • Biyografi – Tarih
    • Drama
    • Erotik
    • Komedi
    • Korku – Gerilim
    • Müzik – Müzikal
    • Romantik
    • Savaş
    • Suç – Gizem
    • Western
    Dream Scenario (2023)
    Bilim Kurgu - Fantastik

    Dream Scenario (2023)

    Zeynep İlay Erken
    2 hafta önce
    April Story (1998)
    Romantik

    April Story (1998)

    Ayşe Yapışık
    3 hafta önce
    Lessons of Darkness (1992)
    Film Önerileri

    Lessons of Darkness (1992)

    İpek Ömercikli
    3 hafta önce
    Iron Boy (2026)
    Film Önerileri

    Iron Boy (2026)

    Tuba Büdüş
    3 hafta önce
    Turna Misali (2021)
    Drama

    Turna Misali (2021)

    Tülay Işık Kalafat
    3 hafta önce
    The Settlers (2023) 
    Biyografi - Tarih

    The Settlers (2023) 

    Merve Çolak
    4 hafta önce
  • SİNEMA YAZILARI
    • 37. Ankara Film Festivali
    • 27. İzmir Film Festivali
    • 63. Antalya Altın Portakal
    • 33. Altın Koza
    • Ayvalık Film Festivali 2026
    • 45. İstanbul Film Festivali
    • Film Analizleri
    • Eleştiri – İzlenim
    • Liste
    • Özel Dosyalar
    • Röportajlar
    Düşünme, Sorgulama; Sadece Çalış: Un Bon Petit Soldat (2026)
    Eleştiri - İzlenim

    Düşünme, Sorgulama; Sadece Çalış: Un Bon Petit Soldat (2026)

    Tülay Işık Kalafat
    5 saat önce
    32. Sarajevo Film Festivali Günlükleri – 5
    37. Ankara Film Festivali

    Ankara Film Festivali Kısa Film İzlenimleri -1

    Tuba Büdüş
    5 saat önce
    Sinemayı Anlatan Filmler: Perdenin Ardındaki Hikâyeler
    Liste

    Sinemayı Anlatan Filmler: Perdenin Ardındaki Hikâyeler

    Nesrin Karadağ
    2 gün önce
  • HABERLER
    Heat 2 Öncesinde Michael Mann ve New Regency Arasında Telif Davası
    Haberler

    Heat 2 Öncesinde Michael Mann ve New Regency Arasında Telif Davası

    Sıla Küçükosmanoğlu
    1 gün önce
    37. Ankara Film Festivali’nde Onur Ödülleri Sahiplerini Buldu
    Genel

    37. Ankara Film Festivali’nde Onur Ödülleri Sahiplerini Buldu

    Elif Arı
    2 gün önce
    23. Marakeş Uluslararası Film Festivali’nin Marion Cotillard Başkanlığındaki Jürisi Açıklandı
    Haberler

    23. Marakeş Uluslararası Film Festivali’nin Marion Cotillard Başkanlığındaki Jürisi Açıklandı

    Sıla Küçükosmanoğlu
    3 gün önce
  • KISA FİLMLER
    Kötü Bir Gün (2024)
    Kısa Filmler

    Kötü Bir Gün (2024)

    Ayşe Şimal Gürdamar
    3 hafta önce
    The Party (2016)
    Kısa Filmler

    The Party (2016)

    Ekin Taneri
    1 ay önce
    Yalnızlık (2025)
    Kısa Filmler

    Yalnızlık (2025)

    Pelin Çılgın
    7 ay önce
  • SPOTIFY
    • Playlists
    • Podcasts
  • ETKİNLİKLER
    • Dinner Talks
    • Film Hafızası Akademi
    • Keşfetmenin Keyfi
  • GALERİLER
    • BiReplik
    • Bunları Biliyor Muydunuz?
    • Etkinlikler
    • Hafızadan Çıkmayanlar
  • İLETİŞİM
No Result
View All Result
  • ANASAYFA
  • HAKKIMIZDA
    • BİZ KİMİZ?
    • EKİBİMİZ
    • İLANLAR
  • FİLM ÖNERİLERİ
    • Aksiyon – Macera
    • Animasyon
    • Belgesel
    • Bilim Kurgu – Fantastik
    • Biyografi – Tarih
    • Drama
    • Erotik
    • Komedi
    • Korku – Gerilim
    • Müzik – Müzikal
    • Romantik
    • Savaş
    • Suç – Gizem
    • Western
    Dream Scenario (2023)
    Bilim Kurgu - Fantastik

    Dream Scenario (2023)

    Zeynep İlay Erken
    2 hafta önce
    April Story (1998)
    Romantik

    April Story (1998)

    Ayşe Yapışık
    3 hafta önce
    Lessons of Darkness (1992)
    Film Önerileri

    Lessons of Darkness (1992)

    İpek Ömercikli
    3 hafta önce
    Iron Boy (2026)
    Film Önerileri

    Iron Boy (2026)

    Tuba Büdüş
    3 hafta önce
    Turna Misali (2021)
    Drama

    Turna Misali (2021)

    Tülay Işık Kalafat
    3 hafta önce
    The Settlers (2023) 
    Biyografi - Tarih

    The Settlers (2023) 

    Merve Çolak
    4 hafta önce
  • SİNEMA YAZILARI
    • 37. Ankara Film Festivali
    • 27. İzmir Film Festivali
    • 63. Antalya Altın Portakal
    • 33. Altın Koza
    • Ayvalık Film Festivali 2026
    • 45. İstanbul Film Festivali
    • Film Analizleri
    • Eleştiri – İzlenim
    • Liste
    • Özel Dosyalar
    • Röportajlar
    Düşünme, Sorgulama; Sadece Çalış: Un Bon Petit Soldat (2026)
    Eleştiri - İzlenim

    Düşünme, Sorgulama; Sadece Çalış: Un Bon Petit Soldat (2026)

    Tülay Işık Kalafat
    5 saat önce
    32. Sarajevo Film Festivali Günlükleri – 5
    37. Ankara Film Festivali

    Ankara Film Festivali Kısa Film İzlenimleri -1

    Tuba Büdüş
    5 saat önce
    Sinemayı Anlatan Filmler: Perdenin Ardındaki Hikâyeler
    Liste

    Sinemayı Anlatan Filmler: Perdenin Ardındaki Hikâyeler

    Nesrin Karadağ
    2 gün önce
  • HABERLER
    Heat 2 Öncesinde Michael Mann ve New Regency Arasında Telif Davası
    Haberler

    Heat 2 Öncesinde Michael Mann ve New Regency Arasında Telif Davası

    Sıla Küçükosmanoğlu
    1 gün önce
    37. Ankara Film Festivali’nde Onur Ödülleri Sahiplerini Buldu
    Genel

    37. Ankara Film Festivali’nde Onur Ödülleri Sahiplerini Buldu

    Elif Arı
    2 gün önce
    23. Marakeş Uluslararası Film Festivali’nin Marion Cotillard Başkanlığındaki Jürisi Açıklandı
    Haberler

    23. Marakeş Uluslararası Film Festivali’nin Marion Cotillard Başkanlığındaki Jürisi Açıklandı

    Sıla Küçükosmanoğlu
    3 gün önce
  • KISA FİLMLER
    Kötü Bir Gün (2024)
    Kısa Filmler

    Kötü Bir Gün (2024)

    Ayşe Şimal Gürdamar
    3 hafta önce
    The Party (2016)
    Kısa Filmler

    The Party (2016)

    Ekin Taneri
    1 ay önce
    Yalnızlık (2025)
    Kısa Filmler

    Yalnızlık (2025)

    Pelin Çılgın
    7 ay önce
  • SPOTIFY
    • Playlists
    • Podcasts
  • ETKİNLİKLER
    • Dinner Talks
    • Film Hafızası Akademi
    • Keşfetmenin Keyfi
  • GALERİLER
    • BiReplik
    • Bunları Biliyor Muydunuz?
    • Etkinlikler
    • Hafızadan Çıkmayanlar
  • İLETİŞİM
No Result
View All Result
Fil'm Hafızası
No Result
View All Result
Home Sinema Yazıları Film Analizleri

Joy Street (1995): Hayat Yeniden Canlandığında

Ayşe Ekin Sağıroğlu Ayşe Ekin Sağıroğlu
2 yıl önce
Film Analizleri, Sinema Yazıları
Okuma Süresi: 6 min
0
0
Joy Street (1995): Hayat Yeniden Canlandığında
Facebook'ta PaylaşTwitter'da PaylaşWhatsapp'ta Paylaş

Suzan Pitt’in filmografisi, içerdiği zengin psikoseksüel imgelem ile psikanalitik film teorisi bağlamında incelenmeye müsaittir. Freudyen rüya analizinin etkisi, özellikle Crocus (1971) ve Asparagus (1979) filmlerinde ön plandadır. Bu imgeler, yönetmenin sonraki filmlerinde sembolik ve dilsel bir yapıya evrilmektedir. Nedenselliğin askıya alındığı ve sembollerin özerk bir şekilde var olduğu bu düşsel alanlarda, Pitt’in erken dönem eserleri, Freudyen psikanalizin topografik modelinin ilk aşamasına daha yakın durur; burada bilinçdışı arzular, kaygılar ve bedensel duyumlar daha belirgindir. Ancak Joy Street (1995) ile birlikte filmleri, depresyon ve melankoli temalarına doğru bir geçiş yapar; El Doctor (2006) ve Visitation (2011) filmleri de bu tematik değişimden nasibini alır. Joy Street’ten sonra, seçilen bir karakterin öznel bakış açısı daha belirgin hâle gelir. Bu durum ise dilsel unsurların ve bilişin daha baskın olduğu topografik modelin ikinci aşamasından değerlendirilebilir.

Bahsedildiği üzere, Pitt’in filmografisi birinci ve ikinci topografik yapı bağlamında ikiye bölündüğünde, ilk bölümü psikoseksüel imgeler, ikinci bölümü ise yas ve melankoli bağlamında incelemek işlevsel olacaktır. Dolayısıyla, bu analiz yazısı, Pitt’in filmografisindeki tematik değişimin odak noktası olan Joy Street filmini yas ve melankoli perspektifinden incelemektedir.

Joy Street filminde, isimsiz bir kadın, Joy  (Neşe) Sokağı’ndaki  dairesinde bileğini keserek intihara teşebbüs eder. Sigarasını söndürdüğü küllüğün üzerindeki seramik fare canlanır. Fare, kadının acısını hisseder ve kederine ortak olur. Yarasını sarar ve gönlüne neşe tohumu eker.

Julia Kristeva, Kara Güneş: Depresyon ve Melankoli (2020) kitabında söyle der:“(…) Kayıp, yas, yokluk, imgesel edimi tetikliyor ve onu tehdit ettiği ve yıprattığı oranda sürekli olarak besliyorsa da yapıt fetişini kuran şeyin, bu harekete geçirici kederin yadsınması olduğu da kayda değer. Melankolinin tükettiği sanatçı, aynı zamanda, onu kuşatan simgesel vazgeçişle savaşmak konusunda en inatçı kişidir… Ölüm darbesini indirene dek, ya da bazıları için, kayıp nesnenin hiçliği karşısında nihai zafer olarak intihar kendini dayatana dek…”  [1]

Melankoli, sanatçının yaratıcı sürecini desteklediği kadar onu zorlayan ve tüketen bir süreçtir. Bu noktada bir tezatlık yatar, çünkü melankoli hem yıkıcı hem de üretken bir güçtür. Eser, kayıp nesnenin yerini alarak fetiş hâline gelir ve bu fetiş, kayıp nesnenin yeniden yaratıldığı bir alanı temsil eder. Ancak bu durum, aynı zamanda kaybın yadsınması anlamına gelir. Melankolinin pençesindeki sanatçı, bir savaş hâlindedir, çünkü kayıp nesnenin geri getirilemeyeceğinin kabulü sadece simgesel vazgeçişle mümkündür. Bu kabul, çoğu zaman sanatsal edimin sona ermesi tehlikesini de beraberinde getirir. Kayıp nesnenin yokluğuyla başa çıkılamadığında, intihar sanatçı için kaybın nihai zaferi olarak görülebilir.

Suzan Pitt

Nesne Dönüşümü

Anlatı isimsiz kadın karakterin öznel bakış açısı ile çerçevelenmiştir. Sokak ve dairenin içi soğuk renklerle kuşatılmış, en sağlam olması beklenen duvarlar bile çarpık hâle gelmiştir. Perspektif bozulmuştur. Kayıp dilsizdir, hayat anlamsızdır. İlk sahnede kadın pencerede görüldüğünde, dairenin karanlığında sinematik olarak yitip gider. Bu görüntü, kadının benlik algısının zayıfladığını, kayıp ile özdeşleştiğini gösterir.

Sigarasını söndürdüğü kül tablasının üzerindeki seramik fare figürünün canlanması ise, çerçevesi ile uyum içinde fakat farklı renklerle boyanmış bir resmi anımsatır. Figürün canlanması, Kristeva’nın nesnenin yeniden canlandırılması olarak tanımladığı süreçle örtüşür. Kayıp nesne; yeni bir anlam, form kazanır. Sonrasında fare, kadını bataklıktan yağmur ormanlarına taşıyacak ve yeniden doğmasını sağlayacaktır.

Crazy_Mouse_Bookshelf.jpg

Seramik-Fare-Figürü

Suzan Pitt, kendi internet sitesinde Joy Street filminin fragmanıyla birlikte filmi nasıl hayal ettiğini ve hayata geçirdiğini anlatmıştır. [2] Onun sözleriyle fare, kadın için bir nevi ruhani rehberdir. Kadını iç dünyasına bir yolculuğa çıkararak kaybettiği kendiliğini bulmasını sağlar.

Ruhsal bir rehber veya canlanan kayıp nesne… Farenin belirsiz konumlanışının temelinde ham madde-öz uyumsuzluğu yatar. Canlandığında abartılı esneme hareketleri yaparak vücudunu keşfeder. Uzuvlarından çıkan sesler bazen bir kapı gıcırtısını, bazense bir sıvıyı çağrıştırır. Biyolojik hareket algısını animasyonda yansıtmak çetrefilli olabilir fakat farenin hareketi diğer canlı varlıkların hareketlerine de pek benzemez.

Seramik fare, Golem-vari bir şeydir. Golem, bir Rabbî’nin müdahalesiyle canlanır. Benzer şekilde, fare de kadının melankolisine bir tepki niteliğinde, sigarasını söndürmesi sonucunda canlanır. İki durumda da canlanan varlık, yaratıcının özünü taşır. Girişte bahsedildiği gibi, sanatçı-sanat eseri bağlamında da aynı yorum yapılabilir. Öte yandan iki durumda da önce cansız bir hammaddeden cansız bir obje üretilmiştir. Seramik fare figürlü kül tablası, kilden yapılmıştır. Sonra, cansız obje canlanır ve koruyucu bir varlık görevi üstlenir.

Golem, hantal bir figür olarak tasvir edilmesine rağmen biyolojik hareket algısına kısmen uyar. Özü Seramik Fare kadar geniş, esnek değildir. Bu noktada, psikolojik dayanıklılığı göz önünde bulundurmak faydalı olabilir. Çünkü Seramik Fare, sadece bedensel olarak değil ruhsal olarak da benzersiz bir esneklik göstermektedir. Dolayısıyla, Seramik Fare Golemin mitolojik sembolizmine kıyasla daha derin ve kişisel bir sembol olarak filmde yer alır. Yine de öz-hammadde belirsizliği açısından Golemle benzer bir konumdadır. Çünkü Seramik Fare ne gerçekten seramiktir ne de fare. Seramik fare de değildir. Görünen ve anlatılan özelliklerinin fazlasıdır. Böylece, yaratıcısının özünün yalın bir yansımasından da kayıp nesneden de fazlası olduğu sonucuna varılabilir.

Suzan Pitt: Joy Street — Hunter Shaw Fine Art

Ölüme Ait/Hayata Ait

Tao Te Ching, sertliğin ve katılığın ölüme, yumuşaklığın ve hassasiyetin ise hayata ait olduğunu söyleyerek doğadan örnekler verir: “Yaşayan otlar, ağaçlar yumuşak ve esnektir. Ölünce sert ve kırılgan.” [3] Kendi vücudunun ve esnekliğinin keşfinden sonra çevresini inceleyen fare, kadının cansız eline dokunur. Çaresizlik ve şaşkınlıkla ilk pozisyonunu alarak katılaşır ve renksizleşir. Fare, kadının ölümünün sert ve katılığını aynalar. Yine de seramik fare ilk hâline gerilemez, çünkü ilk hâli ne canlı ne de ölüdür. Fare, ölümü aynalar, ona çekilir, onu taklit eder. Böylece, kadının melankolisini özümsemiş olur.

Serqmik fare, kadının dökemediği göz yaşlarını döktüğünde daireyi balçık kaplar ve bataklık diyarına geçilir. Bataklığın içinde, kadının bedenine konan bir sinek bile onun ölümünü özümseyerek kaskatı kesilir ve ölür. Bu diyarda kadın, flamingolar ve arabalarla birlikte dibe çekilir.

Ardından Seramik Fare yeniden uyanır, büyür ve kadını Joy Street boyunca taşır, bir ağacın altına bırakır. Yarasını iyileştirir ve onu yağmur ormanlarına götürür. Burada bitkiler, çiçekler ve böcekler neşeyle dans eder. Kadının seramik fare aracılığıyla kazandığı bu zengin imgelem onun gözünü açar. Joy Street’teki daire artık o kadar da keyifsiz değildir.

 

Kaynakça

[1], [2]Kristeva, J. (2020). Kara güneş: Depresyon ve melankoli (N. Demiryontan, Çev.; A. G. Küey, Ed.). İstanbul: İletişimYayınları.

[3]Le Guin, U. K. (2018). Lao Tzu: Tao Te Ching – Yol’a ve Yol’unGücüne Dair (B. Somay & E. Keskinsoy, Çev.; M. G. Sökmen, Ed.). İstanbul: Metis Yayınları.

 

 

 

Ayşe Ekin Sağıroğlu

2001 yılı sonbaharında İstanbul’da doğdu. Kadir Has Üniversitesi Radyo, Televizyon ve Sinema bölümü ile Psikoloji bölümünden mezun oldu. Kendini anlatmakta güçlük çektiğinden filmlerden kopya çeker. Rüyalardan yola çıkan kısa filmler çekmeyi ve psikanalitik film kuramını sever.

Etiketler: #Asparagus#Crocus#El Doctor#Joy Street#Julia Kristeva#Kara Gunes#Pinball#Suzan Pitt#Visitation
Ayşe Ekin Sağıroğlu

Ayşe Ekin Sağıroğlu

2001 yılı sonbaharında İstanbul’da doğdu. Kadir Has Üniversitesi Radyo, Televizyon ve Sinema bölümü ile Psikoloji bölümünden mezun oldu. Kendini anlatmakta güçlük çektiğinden filmlerden kopya çeker. Rüyalardan yola çıkan kısa filmler çekmeyi ve psikanalitik film kuramını sever.

YazarınDiğer Yazıları

    The Girl with the Needle (2024): Bir Varmış Bir Yokmuş

    The Girl with the Needle (2024): Bir Varmış Bir Yokmuş

    3 Mart 2025
    Tchaikovsky’s Wife (2022)

    Tchaikovsky’s Wife (2022)

    3 Mart 2025
    From Russia With  Love (1963)

    From Russia With Love (1963)

    17 Aralık 2024
Sonraki Yazı
Margot Robbie ve Jacob Elordi’li Uğultulu Tepeler Filminin Vizyon Tarihi Belli Oldu!

Margot Robbie ve Jacob Elordi'li Uğultulu Tepeler Filminin Vizyon Tarihi Belli Oldu!

Bir yanıt yazın Yanıtı iptal et

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Editörün Seçtikleri

37. Ankara Film Festivali’nde Kaçırılmaması Gerekenler

37. Ankara Film Festivali’nde Kaçırılmaması Gerekenler

Fil'm Hafızası
10 Kasım 2026

İzmir Kısa Film Festivali Günlükleri – 2

İzmir Kısa Film Festivali Günlükleri – 2

Tuba Büdüş
9 Kasım 2026

32. Sarajevo Film Festivali Günlükleri – 5

İzmir Kısa Film Festivali Günlükleri – 1

Tuba Büdüş
7 Kasım 2026

  • Hakkımızda
  • Gizlilik Politikası
  • KVKK
  • Çerez Politikası
  • İletişim

Fil'm Hafızası © 2023

No Result
View All Result
  • Fil’m Hafızası – Keşfetmenin Keyfi
  • Hakkımızda
    • Hakkımızda
    • Ekibimiz
    • İlanlar
  • Film Önerileri
    • Aksiyon – Macera
    • Animasyon
    • Belgesel
    • Bilim Kurgu – Fantastik
    • Biyografi – Tarih
    • Drama
    • Komedi
    • Korku – Gerilim
    • Müzik – Müzikal
    • Romantik
    • Savaş
    • Suç – Gizem
    • Western
  • Sinema Yazıları
    • 37. Ankara Film Festivali
    • 27. İzmir Film Festivali
    • 63. Antalya Altın Portakal
    • 33. Altın Koza
    • Ayvalık Film Festivali 2026
    • 45. İstanbul Film Festivali
    • 32. Altın Koza
    • 25. İzmir Kısa
    • Film Analizleri
    • Eleştiri – İzlenim
    • Liste
    • Özel Dosyalar
    • Röportajlar
  • Haberler
  • Kısa Filmler
  • Spotify
    • Podcasts
    • Playlists
  • Etkinlikler
    • Dinner Talks
    • Film Hafızası Akademi
    • Keşfetmenin Keyfi
  • Galeri
    • BiReplik
    • Bunları Biliyor Muydunuz?
    • Etkinlikler
    • Hafızadan Çıkmayanlar
  • İletişim

Fil'm Hafızası © 2023

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Create New Account!

Fill the forms below to register

All fields are required. Log In

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In