Kurgu ile Hikâye Anlatımı: David Wark Griffith
Tiyatro kökenli olan David Wark Griffith, sinemanın gelecek vaat etmediğini düşünse de iş bulma ümidiyle sinemaya geçiş yapmıştır. Önce Rescued from an Eagle’s Nest (1908) filminde rol almış, ardından yönetmen koltuğuna oturmuştur. Griffith ilk filmi, The Adventures of Dolly ile gişede ticari başarı kazanınca dört yüz elliden fazla kısa film çekmiştir. The Adventures of Dolly ile sinemada ilk kez geriye-dönüş (flash-back) kullanan Griffith, sonraki filmlerinde de yeni kurgu teknikleri ve kamera açıları denemiştir.
David Wark Griffith, kısa filmlerle edindiği tecrübesini, uzun metrajlı ve daha fazla oyuncunun yer aldığı karmaşık hikâyeler üzerine geliştirmek istemiştir fakat bütçenin de yükselmesi sebebiyle önceleri yapımcı bulmakta zorlansa da 1915’te çektiği The Birth of Nation filmi, ticari olarak başarı kazanmış ve on beş yıl gösterimde kalmıştır.
Bir sinema filminde, yönetmenin ve kurgunun önemini fark ettiren The Birth of Nation, kendisinden sonraki yönetmenlere ilham kaynağı olmuştur. Griffith’in kullanmış olduğu gölge-ışık oyunları ve montaj denemeleri hem seyirciyi hem de gelecek kuşak yönetmenlerini etkilemiştir. Edwin S. Porter, seyircide duygu yaratmak amacıyla kurgu tekniğini kullanmıştı. David Wark Griffith ise kurguyu; hikâyeye hizmet etmesi ve sinema dilini yaratmak için kullanmıştır. Tüm bu teknik yeniliklerin yanı sıra The Birth of Nation, siyahlara yönelik ırkçı tavrı ile eleştirilir. Sinemanın teknik anlamdaki en önemli ilk filmi, ırkçı bir film olarak tarih sayfalarındaki yerini alır.
The Birth of Nation, Amerika İç Savaşı’nı konu almıştı ve üç saat on üç dakika uzunluğa sahipti. Bu uzunluğa rağmen kazanmış olduğu ticari başarı sonrası sinemanın geleceği, uzun metrajlı ve hikâye anlatan filmlerde olduğu anlaşıldı. Böylece Griffith, yeni filmi için yapımcı bulmakta zorlanmamıştır.
David Wark Griffith, ırkçı bakış açısını unutturmak ve eleştirilere cevap vermek için 1916 yılında Intolerance filmini çekmiştir. Intolerance, dört bölümden oluşur ve önyargıların ötesinde, kardeşlik ile hoşgörüyü vurgular. Film için Hollywood stüdyolarında Babil kenti inşa edilmiş ve binlerce figüran kullanılmıştır.
Sinema tarihinde hızlı kurgunun önemli bir örneği olan Intolerance, eleştirmenlerden olumlu yorumlar alsa da gişede aynı başarıyı yakalayamaz. Sinemaya sesin gelmesiyle Griffith, yerini devredecektir.
Büşra Soylu
Teksoy R. (2005), Sinema Tarihi Cilt-1, Oğlak Yayıncılık, İstanbul
