12-20 Kasım 2026 tarihleri arasında 37. kez sinemaseverlerle buluşmaya hazırlanan Ankara Film Festivali, bu yıl da farklı coğrafyalardan, türlerden ve anlatı geleneklerinden filmleri bir araya getiriyor. Festivalin programında yer alan yapımlar, bireysel hikâyeler üzerinden günümüzün toplumsal meselelerine bakarken sinemanın farklı ifade biçimlerine de alan açıyor. Çocukluk ve ergenlik deneyimlerinden yaşlılığa, aile içi ilişkilerden toplumsal cinsiyet eşitsizliğine, emek mücadelesinden aidiyet arayışına uzanan geniş bir konu çeşitliliği dikkat çekiyor.
Festivalin Taptaze seçkisinde yer alan Sad Girlz, cinsel saldırı sonrasında iki genç kadının dostluğunda yaşanan kırılmaları ele alırken Uyuyan Kadın, teknolojiyle kurduğumuz ilişkinin benliğimiz ve dünyayla bağımız üzerindeki etkilerini deneysel bir sinema diliyle sorguluyor. 9 Temples to Heaven, yaşlılık ve ölüm korkusunu Tayland’ın inanç gelenekleri üzerinden tartışmaya açarken Sıcak Bir Göz: Mehmet Güreli, çok yönlü bir sanatçının yaşamına ve üretimine odaklanıyor.
Programın diğer yapımlarında da farklı toplumsal ve bireysel çatışmalar öne çıkıyor. Gentle Monster, ağır bir suçlamanın ardından sarsılan aile ilişkilerini; Rose, kimlik ve toplumsal normlar arasındaki gerilimi; Understand Your Displeasure, güvencesiz çalışma koşullarını ve emek mücadelesini ele alıyor. Iron Boy, bedensel farklılıklar ve akran zorbalığı üzerinden bir büyüme hikâyesi anlatırken Tin Castle, İrlanda Gezginleri topluluğundan bir ailenin yaşamını aidiyet ve özgürlük kavramları etrafında inceliyor. 3 Weeks After, akran zorbalığı ve kolektif suçluluk üzerine sert bir anlatı kurarken Günyüzü, geçmişiyle yüzleşmek üzere doğduğu yere dönen bir kadının hikâyesini takip ediyor.
Fil’m Hafızası yazarları olarak festival öncesinde kaleme aldığımız bu yazılarda, programdan seçtiğimiz on bir filmi hikâyeleri, yönetmenlerinin sinemasal yaklaşımları ve ele aldıkları meseleler üzerinden değerlendiriyoruz. Farklı bakış açılarıyla hazırlanan bu seçki, Ankara Film Festivali’nde izleyiciyle buluşacak filmlere ilişkin bir ön okuma sunuyor.
Sad Girlz (Yön. Fernando Tovar, 2026)
Bir haksızlıkla karşılaştığımızda ilk yaptığımız şey ne olur? Hak aramak. Peki, yaşadıklarımızı hemen dile getirememek, ne yapacağımıza karar vermek için zamana ihtiyaç duymak bizi daha mı az haklı kılar?
Yönetmenliğini Fernanda Tovar’ın yaptığı 2026 yapımı Sad Girlz, bir cinsel saldırının ardından hayatları ve dostlukları sarsılan iki yakın arkadaşı merkezine alır. Aynı müzik grubunda yer alan 16 yaşındaki Paula ve La Maestra’nın hayatı, katıldıkları bir partide Paula’nın uğradığı cinsel saldırıyla değişir. Paula, yaşananları zamana bırakıp susmayı tercih ederken La Maestra, adalet arayışı ile intikam isteği arasında bocalar. Bu süreçte verdikleri farklı tepkiler, birbirleriyle kurdukları ilişkiye de yansır. Birlikte göğüs germeye çalıştıkları olay, zamanla aralarındaki anlaşmazlığın kaynağına dönüşür.
Tovar, bu süreci iki arkadaşın karmaşık iç dünyalarına odaklanarak anlatmayı tercih eder. Yaşananların onların hayatında nasıl bir karşılık bulduğuyla, kendilerine ve birbirlerine bakışlarını nasıl değiştirdiğiyle ilgilenir. Suçluluk ve öfkenin giderek ağırlaştığı anlatıda şefkate ve mizaha da yer açılır. Böylece Paula ve La Maestra’yı, yaşanan olayın öncesine uzanan bir dostluğun içinde tanımak mümkün olur.
Birbirlerini bu kadar iyi tanımaları, neye ihtiyaç duyduklarını her zaman anlayabildikleri anlamına gelmez. La Maestra’nın arkadaşı için harekete geçme isteği ile Paula’nın sessiz kalma ihtiyacı karşı karşıya gelir. Burada dostluk üzerine düşünmek de kaçınılmaz olur: Sevdiğimiz birinin yanında durmak, onun adına karar vermeye nerede dönüşür? Yardım etmek isterken kendi doğrularımızda ısrar etmek, karşımızdakini duymamıza engel olabilir mi?
Yazının başındaki sorular da bu noktada başka bir anlam kazanır. Dışarıdan bakarken ne yapılması gerektiğine karar vermek kolaydır. Oysa yaşananları anlamlandırmaya çalışmak, bunları anlatacak kelimeleri bulmak ve sonrasında atılacak adımı seçmek herkes için aynı hızda ilerlemez. Paula’nın zamana ihtiyaç duyması ile La Maestra’nın bir an önce bir şey yapma isteği arasındaki mesafe, bu güçlüğü görünür kılar. İkisinin de birbirine ihtiyaç duyduğu bir anda aralarının açılması, hikâyenin en acı taraflarından birini oluşturur.
Tovar’ın ilk uzun metrajlı filmi olan Sad Girlz, Berlinale’nin Generation 14plus bölümünden Kristal Ayı ve Uluslararası Jüri Büyük Ödülü’yle döner. Cannes, Tribeca ve Melbourne gibi uluslararası festivallerin programlarında da yer alan film, bu yıl 37. Ankara Film Festivali’nin Taptaze seçkisinde izleyiciyle buluşacak. Yaşanan bir haksızlığın ardından nasıl davranılması gerektiğine dair soruları dostluğun içinden ele alan Sad Girlz, seçkinin dikkat çeken yapımları arasında yer alıyor.
Uyuyan Kadın (Yön. Vikki Bardot, 2026)
Yönetmenliğini Vikki Bardot’un (Gizem Avcıoğlu) yaptığı ilk uzun metrajlı filmi, Uyuyan Kadın (2026), insanın teknolojiyle kurduğu ilişkinin giderek dönüştürdüğü var oluş biçimlerine odaklanıyor. Georges Perec’in Uyuyan Adam romanından esinlenen film, günümüzde insanların görerek ve işiterek sürekli olarak bilgi edinmesine rağmen, dünya ile kurduğu bağın nasıl zayıfladığını sorguluyor. Kısmen otobiyografik bir anlatıdan da beslenen yapım, birbirinin yerini alan kadın figürleri üzerinden ilerleyerek, bireyin benliğine ve çevresine karşı geliştirdiği mesafeyi ele alıyor.
Ancak filmin asıl meselesi sadece teknolojinin insanın hayatındaki konumu değil, teknolojinin zamanla insanın farkındalığını, düşüncelerini ve hislerini nasıl aşındırmasına sebep olduğudur. Sürekli olarak bağlantıda kalmanın artık bir zorunluluğa dönüştüğü bu çağda insan, her şeye erişebilirken kendisine gitgide yabancılaşıyor. Film de tam olarak bu çelişkiyi merkezine alarak modern yaşamın görünmez bir uyuşma hâline dönüşmesini merak uyandırıcı bir şekilde inceliyor. Buradaki uyku, fiziksel olarak bir dinlenme durumundan ziyade bireyin kendi hayatına katılmaktan vazgeçmesi ile ilişkilendirilebilecek bir bilinç kaybının temsilidir. Böylece bireyin gündelik hayatın tekrarları içerisinde edilgenleşmesi, teknolojiyle kurduğu ilişkinin ötesinde daha geniş bir var oluşsal konuya dönüşüyor. Filmin diğer dikkat çekici taraflarından biri de anlattığı dünyayı oluştururken kullandığı üretim yöntemidir. Yönetmenin geliştirdiği yapay zekâ modelleri ile üretilen elli binden fazla görüntünün yaklaşık olarak iki yıllık bir kurgu sürecinden geçirilmesi, filmin biçimini de anlatısının ayrılmaz bir parçası hâline getiriyor. Aynı zamanda dış sesin yönetmenin kendi sesinden oluşturulan bir ses klonuyla gerçekleştirilmesi ise insan ile makine arasındaki sınırları daha da belirsiz bir duruma getiriyor. Bu açıdan bakıldığında Uyuyan Kadın, sadece yapay zekânın sinemada kullanılmasına yönelik teknik bir deneme değil, bu teknolojinin insanın duygusal ve düşünsel dünyası üzerindeki etkilerini, kendi üretim biçimi aracılığıyla tartışan bir çalışmadır.
Dünya prömiyerini 36. Cottbus Film Festivali Ana Yarışması’nda gerçekleştiren film, 37. Ankara Film Festivali’nde de izleyiciyle buluşuyor. 12-20 Kasım 2026 tarihleri arasında düzenlenen festivalin “Taptaze” seçkisinde yer alan Uyuyan Kadın, dikkat çeken yerli yapımlarından biri olarak öne çıkıyor. Uluslararası festivallerde kendine yer bulan yeni sinemacıları ve farklı anlatım biçimlerini bir araya getiren seçki, filmin alışılmış sinema üretim yöntemlerinin dışına çıkan yaklaşımını da anlamlı bir bağlama yerleştiriyor. Üstelik festival programında 19 Kasım’da gerçekleştirilecek “Yapay Zekâ, Yaratıcılık ve Sinema” başlıklı söyleşide Vikki Bardot ve Alkan Avcıoğlu’nun bir araya gelmesi, filmin üretim sürecinde başvurduğu teknolojik olanakların sinemanın geleceği açısından taşıdığı soruları da tartışmaya açıyor. Senaryosunu Vikki Bardot ve Alkan Avcıoğlu’nun birlikte kaleme aldığı yapımın görüntü yönetmenliği, ses çalışmaları ve kurgusunda da yine Bardot’un imzası bulunuyor. Georges Perec’in edebiyatından hareketle Resnais, Chris Marker, Godard, Marguerite Duras, Antonioni ve Chantal Akerman gibi sinemacıların deneysel anlatı geleneğine uzanan film, klasik hikâye anlatısının sınırlarını zorlayan deneme-film yapısıyla dikkat çekiyor. Sonuç olarak Uyuyan Kadın, teknolojinin sunduğu sınırsız imkânların karşısında insanın giderek daralan iç dünyasını, görüntünün kendisini de sorgulamanın bir aracına dönüştürerek ele alıyor. Sinemanın yeni üretim olanaklarıyla varoluşsal meseleleri bir araya getiren, alışılmış anlatı biçimlerinin dışına çıkmaya istekli izleyicilerin radarına alması gereken bir yapım.
9 Temples to Heaven (Yön. Sompot Chidgasornpongse, 2026)
İnsan, ölümün kesinliği karşısında inanca sığınarak ne kadar direnebilir? Yaşlılık kapıya dayandığında sığındığımız ritüeller ömrü uzatmaya mı yarar, yoksa sadece vedayı kabullenmek için tutunduğumuz son bir dal mıdır? Taylandlı yönetmen Sompot Chidgasornpongse’nin ilk kurmaca uzun metrajı olan 9 Temples to Heaven (2026), tam da bu kadim soruların izini sürüyor. İlk bakışta yaşlı bir kadının yaşamını uzatmak için gerçekleştirilen dini bir yolculuğu anlatan film, inanç ve ölüm korkusunun ötesinde aile bağları, kuşaklar arası çatışmalar, yaşlılık ve insanın kaçınılmaz olan karşısındaki çaresizliğini merkezine alıyor.
Yönetmenin sinema geçmişi ise filme duyulan merakı artıran önemli bir ayrıntı. Chidgasornpongse, uzun yıllar Uncle Boonmee Who Can Recall His Past Lives (2010) ile tanıdığımız Apichatpong Weerasethakul’un yardımcı yönetmenliğini üstlenmiş; Tropik Hastalık (2004), Yüzyılın Işığı (2006), Saltanatın Mezarlığı (2015) ve Memoria (2021) gibi filmlerin yapım süreçlerinde yer almış bir sinemacı. Weerasethakul’un da yapımcıları arasında bulunduğu film, yönetmenin ilk kurmaca uzun metrajı. Mimarlık eğitimi almış olması da Tayland tapınaklarının mimarisini ve mekânın anlatıdaki yerini merak konusu hâline getiriyor.
Filmin hikâyesinde, 63 yaşındaki Sakol, bir falcıdan annesinin ömrünün azaldığını öğrenince ailesini bir araya getirerek tek bir günde dokuz Budist tapınağını ziyaret etmeye karar verir. Amacı, annesi adına sevap kazanmak, onun iyi karma biriktirmesini sağlamak ve böylece ölümün yaklaşmasını engellemektir. Ancak yolculuk ilerledikçe yaşlı kadın yorulur, tapınak ziyaretlerine katılmak istemez ve aile üyeleri arasındaki anlaşmazlıklar belirginleşir. Böylece kutsal mekânlara yapılan yolculuk, aile içindeki kırgınlıkların ve farklı yaşam anlayışlarının açığa çıktığı bir yüzleşmeye dönüşür.
Filmin kültürel arka planında Tayland’ın baskın dini geleneği olan Theravada Budizmi bulunuyor. Budist düşüncede karma, insanın niyetli eylemlerinin ahlaki sonuçlarıyla ilgilidir. Tayland’da tapınaklara bağışta bulunmak, rahiplere yardım etmek ve iyilik yapmak yoluyla sevap kazanmak, gündelik dini yaşamın önemli bir parçası. Dokuz sayısı da Tayland kültüründe uğur, ilerleme ve hayırlı bir gelecekle ilişkilendiriliyor. Dolayısıyla ailenin yolculuğu, yerel bir inanç pratiğinin ölüm karşısındaki çaresizlikle birleşmesine dayanıyor. Fakat burada önemli bir çelişki var: İnsan, sevdiği birinin yaşamını uzatmak için çabalarken yaşamın geçiciliğini ve ölümün kaçınılmazlığını kabul edebilir mi?
Bu soru elbette Tayland toplumuyla sınırlı değil. Dünyanın farklı coğrafyalarında insanlar hastalık, yaşlılık ve ölüm karşısında dua, adak, bağış ve çeşitli dini ritüellere başvuruyor. İnançların biçimleri farklı olsa da insanın sevdiklerini kaybetmemek için manevi bir dayanak araması evrensel bir deneyim. Üstelik giderek yaşlanan nüfus, bakım emeğinin büyük ölçüde ailelerin omuzlarına bırakılması ve yaşlı insanların kendi kararlarıyla ailelerinin beklentileri arasındaki gerilim, filmin meselesini güncel bir toplumsal tartışmaya da bağlıyor.
9 Temples to Heaven, bu nedenle hem farklı bir kültürün dini geleneklerini tanımak hem de kendi yaşamımız ve inançlarımızla kurduğumuz ilişkiye yeniden bakmak için de merak uyandırıyor. Belki de yolculuğun asıl sorusu, cennete ulaşmanın kaç tapınaktan geçtiği değil; sevdiklerimize yaşarken ne kadar eşlik edebildiğimizdir.
Sıcak Bir Göz: Mehmet Güreli (Yön. Gamze Terra, 2026)
Çok yönlü kişilerin biyografilerini içeren eserler de sanki odağına aldığı kıymetli öznenin zengin meziyetlerine yetişebilmek için kendiliğinden birer sanat eserine dönüşüyor . Bu yıl 37. defa sinemaseverleri bir araya getiren Ankara Film Festivali’nin belgesel türünde sergilenecek olan Sıcak Bir Göz: Mehmet Güreli (2026) de nitekim Güreli’nin sanata adanmış hayatına 66 dakikalık bir perde aralıyor. Yönetmenliğini Gamze Terra’nın yaptığı film, genç yönetmenin belgesel ve deneysel sinema alanındaki tecrübesine bir yenisini, üstelik oldukça kapsamlı ve titiz bir çalışma gerektiren büyük çaplı bir yapımı daha ekliyor.
Belgeseller ve biyografik çalışmalar pekâlâ konu aldığı kişiyi tanıtmak üzerine kurgulanır; ancak Sıcak Bir Göz’ü daha iyi anlamak için öncelikle Güreli’nin yaşantısına bir nebze aşina olmayı önemli buluyorum. Zira belgesel, sanatçının aynı adlı öykü kitabının başlığını taşıyor ve müzikleri de Güreli’nin bizzat özgün beste repertuvarından geliyor. Bu bakımdan biyografisini içeren belgesel dahi Güreli’nin sanatsal dokunuşlarından izler taşıyor ve deyim yerindeyse eserlerinin kapsamını genişletiyor.
1949 yılında İstanbul’da doğan Güreli, eğitim hayatını burada felsefe üzerine sürdürürken Hürriyet gazetesinde çalışmaya başlayarak sanat ve yayın alanlarına ilk adımını atmıştır. Salâh Birsel’in yeğeni olması, sanatçının hayatında edebiyatın tohumlarını çok erken yaşlarda ekmiştir. Sanatsal ve entelektüel bir çevrede yetişen Güreli de bu zengin bağlamın her olanağını değerlendirip özümsemiş ve edebiyattan müziğe, resimden sinema ve yönetmenliğe kadar sanatın hemen her alanına dâhil olmuştur. Üstelik Vapurlar (1987) adlı belgeselinin ardından kendisi de kameranın önüne geçerek Türk sinemasında hatırı sayılır pek çok filmde oyunculuk deneyimi elde etmiştir.
Belgeselin öznesi böylesine çeşitli ve başarılı bir sanat kariyeri sergileyince Terra da giriştiği projede Güreli’yi anlatabilmenin hakkını verebilmek için her adımı sanatçıyla iş birliği içinde atıyor. Onun gözünden tüm yaratıcı üretim serüvenine geniş bir panorama sunmaya çalışırken derinlikli ayrıntıları da atlamadan, festival tanıtımında “sanat tarihimizin bir köprüsü” olarak nitelendirilen Güreli’ye teşekkür değerinde bir eser armağan ediyor. Belgesel türü seçkisine uğrayacak tüm izleyicilerimizin, Türk sinema ve sanat dünyasına böylesine çeşitli katkıları olan Güreli’yi Terra’nın objektifinden tanımalarını tavsiye ederiz.
Gentle Monster (Yön. Marie Kreutzer, 2026)
Marie Kreutzer’in yeni filmi Gentle Monster (2026), bu yıl en çok merak ettiğim yapımlardan biri. Bunun nedeni sadece oyuncu kadrosu değil. Kreutzer, Corsage’da (2022) Avusturya İmparatoriçesi Elisabeth’i sarayın dayattığı güzellik ve itaat kurallarına karşı çıkan bir kadın olarak yeniden yorumlamıştı. The Ground Beneath My Feet’te (2019) ise iş hayatında kontrolü elinde tutmaya çalışan bir kadının kırılgan dünyasına bakmıştı. Yönetmenin kadınların üzerine yığılan beklentilere ilgisi, bu kez daha sarsıcı bir hikâyeyle buluşuyor gibi.
Léa Seydoux’nun canlandırdığı Lucy, bir konser piyanisti. Tükenmişliğin eşiğindeki eşi Philip’e (Laurence Rupp) iyi geleceğini düşünerek küçük oğullarıyla birlikte Münih’ten kırsala taşınıyor. Ama yeni evlerindeki huzur, bir sabah polisin kapıya dayanmasıyla dağılıyor. Philip, çocuklara yönelik cinsel istismar içerikleriyle bağlantılı ağır bir suçlamayla gözaltına alınıyor. Lucy, bir yandan oğlunu korumaya çalışırken diğer yandan yıllardır hayatını paylaştığı insanın kim olduğunu sorgulamaya başlıyor. Soruşturmayı yürüten Elsa (Jella Haase) ise bir yandan hasta babasının bakımını üstleniyor. Kreutzer, hayatlarını erkeklerin etrafında kurmuş bu iki kadının görmemeyi seçtiklerine bakıyor. Hikâye, yönetmenin 2020’de Die Zeit’ta okuduğu gerçek bir soruşturma haberinden doğmuş.
Seydoux, bu filmin en güçlü vaatlerinden biri. Mavi En Sıcak Renktir’deki (2013) duygusal açıklığı, The Lobster’daki (2015) soğukkanlılığı, Crimes of the Future’daki (2022) cesareti, tek bir karakter tipine sığmadığını gösteriyor. Burada da sevgiyle şüphe arasında kalan bir kadını canlandırıyor. Lucy’nin annesi Eloise rolünde ise Catherine Deneuve var. Deneuve’ye ayrıca yer açmak gerek: Cherbourg Şemsiyeleri’nden (1964) Gündüz Güzeli’ne (1967), Indochine’den (1992) 8 Women’a (2002) uzanan filmografisi, birbirinden çok farklı yönetmenlerin elinde bambaşka kadınlara dönüşebilen olağanüstü bir oyuncunun tarihi. Onu sadece Fransız sinemasının simgesi olarak görmek eksik kalır. Deneuve, altmış yılı aşkın süredir kendini tekrar etmeden kamera karşısına çıkabilen ender yıldızlardan.
79. Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye için yarışan filmin Türkiye vizyonu için ancak 12 Şubat 2027’yi beklemek gerekiyor. Neyse ki bundan önce 37. Ankara Uluslararası Film Festivali’nde gösterilecek. Marie Kreutzer’ın yeni filmini festival kataloğunda kaçırılmaması gereken bir film olarak görüyorum.
Rose (Yön. Markus Schleinzer, 2026)
Ankara Film Festivali’nin bu yılki programında “Galalar: Dünya Sinemasından 9 Ankara Prömiyeri” seçkisi altında sinemaseverlerin radarında olması gereken en özel yapımlardan biri, Avusturyalı usta sinemacı Markus Schleinzer’in uzun süredir merakla beklenen yeni filmi Rose (2026). Festivalin en çok konuşulacak ve entelektüel derinliğiyle öne çıkacak yapımlarından biri olan bu film, yönetmenin sinemasal evrimini ve insan doğasının karanlık kıvrımlarına inen cesur bakışını takip etmek isteyenler için kaçırılmayacak bir sinema deneyimi vadediyor.
Film, merkezine tarihsel ve toplumsal arka planın süzgecinden geçen, insan psikolojisinin en kırılgan, tekinsiz ve ezici katmanlarını alan yoğun bir dönem dramı ile karakter odaklı bir incelemenin harmanlanmış hâlini sunuyor. Hikâye, sıradan görünen ancak ardında derin travmalar, güç dengesizlikleri ve toplumsal dışlanmanın acımasız izlerini barındıran bir karakterin, beklenmedik olaylar silsilesiyle kontrolden çıkan içsel yolculuğunu ve kimlik mücadelesini konu alıyor. Sinema dünyasının dikkat çeken isimlerinden Sandra Hüller’in, her an patlamaya hazır, katmanlı, sessiz çığlıklarla dolu ve köşeye sıkışmış karakterlere hayat vermedeki eşsiz ustalığını bu projede de zirveye taşıdığı hissediliyor. Schleinzer’in, önceki filmleri Michael (2011) ve Casanova Variations (2014) yapımlarında da gördüğümüz o klinik, mesafeli ama bir o kadar da sarsıcı sinemasal dili, bu güçlü oyuncu yönetiminin desteğiyle birleştiğinde izleyiciyi ilk dakikadan itibaren rahatsız edici ama büyüleyici bir dünyaya davet ediyor.
Yönetmenin filmografisine baktığımızda, Michael ile sapkınlığın ve mahremiyetin sınırlarında dolaşan, izleyicide neredeyse klostrofobik bir huzursuzluk yaratan o buz gibi atmosferi nasıl ustalıkla ördüğünü hatırlıyoruz. Schleinzer, sinemasındaki bu köşe taşlarıyla toplumsal normların dışına itilmiş bireylerin zihinsel haritasını çıkarırken melodram tuzaklarına düşmeyen, aksine soğukkanlı ve keskin bir gözlem gücü sunabileceğini kanıtlamıştı. Beklentilerimizi şekillendiren bu geçmiş projelerin ardından, Rose’dan da benzer şekilde, karakterler arasındaki sıradan görünen diyalogları ve uzun sessizlikleri adeta psikolojik birer hesaplaşmaya çeviren nefes kesici sekanslar bekleyebiliriz. Yönetmen, hikâyelerindeki tansiyonu ucuz numaralarla değil, bastırılmış arzuların, toplumsal önyargıların ve mekanikleşmiş sistemlerin yarattığı o görünmez baskıyla tırmandırmayı çok iyi biliyor. Bu yeni yapımda da iyinin ve kötünün keskin çizgilerle ayrılmadığı, bunun yerine gri alanların, ötekileştirmenin ve ahlaki ikilemlerin hâkim olduğu bir evrenle karşılaşacağımız kesin.
Önceki filmlerindeki o steril, soğuk ve mesafeli estetiğin, Rose ile birlikte dönemsel dokularla harmanlanarak daha da derinleştiği görülüyor. Yönetmenin ustalıkla kullandığı minimalist müzik tercihi, rahatsız edici ses tasarımı ve tabloyu andıran durağan kadrajları, bu filmde de sinematografik tansiyonu sürekli yüksek tutacaktır. Kısacası, Markus Schleinzer’in risk almaktan korkmayan, zihin açıcı ve sinir uçlarına dokunan sinema dilini sevenler için Rose, festivalin en güçlü ve akılda kalıcı duraklarından biri olmaya aday. Sinema salonunun karanlığında bu yoğun ve tavizsiz psikolojik yolculuğa tanıklık etmek, Ankara Film Festivali deneyiminizi unutulmaz kılacaktır.
Understand Your Displeasure (Yön. Kilian Armando Friedrich, 2026)
Belgeselcilikten gelen yönetmen Kilian Armando Friedrich, Understand Your Displeasure (2026) filminde kamerasını bu kez görünmeyen emekçilere ve adaletsizliklerle dolu emek sektörüne çeviriyor. Yönetmen, ilk uzun metraj kurmacası olan bu filminde hikâyenin merkezine temizlik şirketinde yöneticilik yapan 59 yaşındaki Heike’yi alarak aktarmayı seçiyor. Filmde Heike’nin çalıştığı şirket, krizden çıkmak için çoğu zaman olduğu gibi yine işçilerin, çalışanların aleyhine ve etik olmayan bir karar alır. Farklı bir taşeron firma ile birleşme yolunun seçilmesi, ne yazık ki işçilerin zararına olacağı için hem Heike’de hem de tüm işçilerde huzursuzluğa yol açar. Film, bu temel sorun etrafında patron baskısı, bitmek bilmeyen müşteri istekleri ve en önemlisi de güvencesiz iş hayatını işliyor. İşlerken de bireysel mücadelenin yetersiz olduğunun ve işçiler arasındaki kırılgan dayanışmanın da diğer önemli problemler arasında yer aldığına vurgu yapıyor. Film, buradan devam ederek örgütlü mücadelenin öneminin ve gerekliliğinin altını çiziyor. Bütün bunları aktarırken filmin yüksek temposu ve gerilimi, tıpkı işçilerin hayatta kalma mücadelesinde olduğu gibi neredeyse hiç düşmüyor. Bu yönüyle film, geçim derdini ve işçilerin zorlu hayatlarını tüm gerçekliği ile gözler önüne seriyor.
Dünya prömiyerini 2026 Berlin Film Festivali’nde Panorama Bölümü’nde gerçekleştiren film, Türkiye prömiyerini ise 37. Ankara Uluslararası Film Fesitivali’nde yapacak. Ich Verstehe Ihren Unmut, 50. Hong Kong ve 28. Şangay Uluslararası Film Festivallerinde de gösterildi. Filmin senaryosunu yönetmen Friedrich, Tünde Sautier ve Daniel Kunz ile beraber yazmıştır. Ayrıca ilk oyunculuğundaki performansı ile göz dolduran Sabine Thalau’nun Şangay Film Festivali’nde En İyi Kadın Oyuncu Ödülü’nü aldığını da belirtmek gerekiyor. Ufak bir not olarak ise Alman yapımı ve çok dilli olan bu filmde Türkçe’nin de bazı diyaloglarda kullanılan diller arasında yer aldığını eklemeliyim. Sonuç olarak Friedrich’in belgesel tadını, Ken Loach ile Dardenne Kardeşler’in sinema dilini ve anlatı tatlarını bir arada seyretmek isteyenlerin bu filme izleme listelerinde yer vermesini öneririm.
Iron Boy (Yön, Louis Clichy, 2026)
Louis Clichy’nin Iron Boy’u, daha ilk sahnesinde bir çocuğun kendi bedeniyle kurduğu ilişkiyi ve dünyanın bu ilişkiye müdahalesini son derece yalın bir an üzerinden anlatıyor. Okul fotoğrafı çekilirken Christophe’un eğri duruşunu düzeltmeye çalışan fotoğrafçı, onu tekrar tekrar herkesle aynı hizaya getirmeye uğraşıyor. Christophe ise her seferinde kendi duruşuna dönüyor. Giderek sertleşen bu müdahale, toplumun farklılıklar karşısındaki tahammülsüzlüğünü birkaç dakika içinde görünür kılıyor. Sonunda fotoğrafta eğri çıkan Christophe, ailesinin şaşkınlığına rağmen kendi görüntüsünden memnun. Zira Christophe, henüz kendisine başkalarının gözünden bakmayı öğrenmemiş bir çocuk.
Ancak Christophe’un kendisine duyduğu bu güven, çevresindeki insanların bakışıyla giderek sınanıyor. Omurgasındaki eğrilik nedeniyle iki yıl boyunca demir bir korse taşımak zorunda kalan çocuk, akranlarının zorbalığıyla, babasının öfkesiyle ve ailesinin ekonomik sıkıntılarıyla karşı karşıya kalıyor. Clichy, bütün bu güçlükleri gündelik hayatın olağan akışı içinde ele alırken karakterlerini de kolaycı yargılara teslim etmiyor. Christophe sevgi dolu bir ailede büyüyor; babasının sertliğinin ardında kendi hayal kırıklıkları ve çaresizliği hissediliyor. Böylece toplumsal baskı, büyük çatışmalardan çok sıradan davranışlarda, kimi zaman iyi niyetle söylenmiş sözlerde, kimi zaman da farklılıklar karşısında gösterilen hoyratlıkta kendisini belli ediyor.
Çocuklukta insanın kendi farklılığını bir eksiklik olarak görmediği o kısa dönemin ardından, başkalarının bakışıyla karşılaşmak büyümenin en sarsıcı deneyimlerinden birine dönüşebiliyor. Kendi çocukluğumdan da bildiğim bu deneyim, Iron Boy’u benim için daha kişisel bir yere taşıyor. O zamana kadar üzerinde düşünmediğiniz bir özelliğinizin, başkalarının bakışıyla birden düzeltilmesi gereken bir kusur olarak tanımlanması, insanın kendisiyle kurduğu ilişkiyi derinden etkiliyor. Christophe’un büyüme hikâyesi de bu kırılmanın içinden geçiyor. Ancak Clichy, bütün bu zorluklara rağmen yaşama sevincini koruyan, hayallerinin peşinden gitmekten vazgeçmeyen bir çocuğun hikâyesini anlatıyor. Christophe’un hayatını güçleştiren koşullar, zamanla beklenmedik karşılaşmaların ve keşiflerin de önünü açıyor. Müzikle kurduğu bağ, ilk aşkın heyecanı ve giderek belirginleşen tutkuları, onun kendisine bambaşka bir gelecek hayal etmesini sağlıyor.
Öte yandan filme adını veren demir korse, anlatının en güçlü imgelerinden biri. Christophe’un omurgasını düzeltmek amacıyla bedenini kuşatan bu nesne, bir yandan hareketlerini kısıtlarken diğer yandan onun büyüme sürecine, öfkesine ve kendisini keşfetme çabasına eşlik ediyor. Clichy, özellikle Christophe’un bastırdığı duyguların açığa çıktığı anlarda animasyonun sunduğu özgürlükten ustalıkla yararlanıyor. Çocuğun öfkesi büyüdükçe dünya da onunla birlikte biçim değiştiriyor; mekânlar eğilip bükülüyor, nesneler devriliyor, gerçekliğin sınırları ortadan kalkıyor. Böylece Christophe’un iç dünyasında yaşanan sarsıntılar, sözcüklere ihtiyaç duyulmadan görsel bir karşılık buluyor. Filmin en etkileyici anları da animasyonun karakterin duygularıyla böylesine güçlü bir ilişki kurduğu sahnelerde ortaya çıkıyor.
Clichy’nin görsel tercihlerindeki sadelik, Iron Boy’un duygusal gücünü belirleyen başlıca unsurlardan biri. Suluboyayı andıran çizgiler, kâğıdın hissedilen dokusu, yalın renk paleti ve gösterişten uzak 2D animasyon, Christophe’un dünyasına büyük bir incelikle hayat veriyor. Pixar geçmişi düşünüldüğünde Clichy’nin böylesine mütevazı bir estetik benimsemesi ayrıca dikkat çekici. Yönetmen, animasyonun sınırsız olanaklarını bir çocuğun dünyayı algılama ve deneyimleme biçimine yaklaştırırken duygusal yoğunluğu da büyük ölçüde küçük anların içinde kuruyor. Büyümenin sancıları, farklılıklarla yaşamak, akran zorbalığı, aile içindeki gerilimler, ilk aşk ve hayal kurma cesareti, birbirini besleyen bir anlatının parçalarına dönüşüyor. Mizahını ve yaşama sevincini en güç koşullarda bile koruyan Iron Boy, Ankara Film Festivali programında özellikle kaçırılmaması gereken filmler arasında yer alıyor. Christophe’un hikâyesi, insanın kendisine biçilen kalıpların dışına çıkarak kendi yolunu bulmasının ne kadar güzel olabileceğini hatırlatıyor.
Tin Castle (Yön. Alexander Murphy, 2026)
Festivalin dikkat çeken yapımlarından biri Tin Castle (2026), yönetmen Alexander Murphy’nin beş yıl boyunca takip ettiği ailenin hikâyesinden doğan bir belgeseldir. Yapım seyirciyi giderek görünmez hâle gelen bir topluluğun yaşamını, toplumun normal ve kabul edilebilir saydığı hayat biçimlerini sorgulamaya davet eder. Bir evin ne olduğu, bir yere ait hissetmenin mutlaka yerleşik bir düzene sahip olmayı gerektirip gerektirmediği ve özgürlüğün hangi koşullarda mümkün olduğu gibi sorular yapım boyunca izleyene eşlik eder.
İrlanda’nın kırsalında, yol kenarındaki eski bir karavanda yaşayan O’Reilly ailesi, on çocuklarıyla birlikte kendilerine özgü bir hayat sürer. Aile, yüzyıllardır İrlanda’da yaşayan, kendilerine özgü gelenekleri ve kültürel kimlikleriyle tanınan İrlanda Gezginleri (Irish Travellers) topluluğuna mensuptur. Tarihsel olarak göçebe bir yaşam süren bu topluluk için karavan hayatı kuşaklar boyunca aktarılan bir kültürün bir parçasıdır. Ancak yerleşik yaşamın hâkim olduğu toplumda geleneklerini sürdürmek giderek zorlaşır. Barınma, eğitim ve istihdam gibi alanlarda karşılaştıkları ayrımcılık da bu güçlükleri artırır. O’Reilly ailesi ise elektrik ve su gibi temel altyapı olanaklarından yoksun, oldukça zor koşullarda yaşar. Buna rağmen alıştıkları yaşam biçiminden, hayvanlarından ve doğayla kurdukları yakın ilişkiden vazgeçmek istemezler. Ailenin yaşamı, kültürel gelenekleri koruma isteğiyle daha iyi koşullarda yaşama ihtiyacının nasıl çatıştığını gösterir.
Ailenin gündelik yaşamına yakından tanıklık eden Tin Castle, sınırlı görünen bir yaşam alanının içinde birbirinden farklı deneyimlerin, duyguların ve ilişkilerin nasıl bir arada var olabildiğine odaklanır. Çocukların oyunları, doğayla kurdukları ilişki ve kalabalık aile yaşamının kendine özgü hareketliliği, karşılaşılan güçlüklerin yanında başka bir dünyanın da mümkün olduğunu düşündürür. Özellikle çocukların gözünden bakıldığında karavanın çevresi, yetişkinlerin karşı karşıya kaldığı ekonomik ve toplumsal sorunlardan farklı anlamlar kazanır. Böylece bir yanda belirsizlik ve güvencesizlik, diğer yanda çocukluğun merakı ve özgürlük duygusu aynı yaşamın içinde buluşur.
Cannes Film Festivali’nde Altın Göz Özel Anma Ödülü’ne değer görülen Tin Castle‘dan genel beklenti, yoksulluğu romantize etmeyen ve karakterlerini yalnızca yaşadıkları zorluklarla tanımlamayan bir anlatı sunmasıdır. Çünkü böylesi hikâyelerde asıl ilgi çekici olan, insanların hangi koşullarda yaşadıklarıyla beraber o koşulların içinde nasıl bir hayat kurdukları ve kendilerine nasıl bir varoluş alanı açabildikleridir. Tin Castle‘ın da izleyiciyi bir ailenin yaşamına dışarıdan bakan bir gözlemci olmanın ötesine taşıyarak aidiyet, özgürlük, çocukluk ve birlikte yaşama üzerine düşündüren bir seyir deneyimi sunmasını bekleyebiliriz.
3 Weeks After (Yön. Miroslav Terzić, 2026)
Sırp yönetmen Miroslav Terzić’in dünya prömiyerini Karlovy Vary Uluslararası Film Festivali’nde yaparak Europa Cinema Label Ödülü’nü kazanan üçüncü uzun metrajlı filmi 3 Weeks After (2026), günümüz Avrupalı gençleri arasında yaşanan akran zorbalığı ve suç ortaklığı konularında gerilim dolu bir inceleme sunar.
Film Bulgaristan’a düzenlenen bir okul gezisine katılan lise öğrencilerini ve onlara eşlik eden yetişkinleri konu alır. Otobüsleri ıssız bir bölgede arızalanan grup eski bir dağ otelinde mahsur kalır. Bu zorunlu izolasyon gençlerin duygusal dünyalarında henüz kapanmamış yaraları yeniden aktifleştirir: Gezinin üç hafta öncesinde sınıflarından Andrija adındaki bir öğrenci intihar etmiştir. Öğretmenler ve öğrencilerin çoğu, kırılgan bir normallik görüntüsünü korumaya çalışırken sessiz ve içine kapanık Tsotsa bu kolektif sessizliği bozar. Tsotsa, arkadaşlarını ve öğretmenlerini doğrudan karşısına alarak en yakın arkadaşını intihara sürükleyen korkunç zorbalıktan onları sorumlu tutar. Tsotsa’nın bu suçlaması muhataplarında bir pişmanlık duygusu uyandırmak yerine, hızla gelişen ve oldukça sert bir tepkiyi tetikler. Sınıftaki zorbalar ona karşı cephe alır ve Tsotsa vahşi doğaya kaçarken, çevredeki orman bir av sahasına dönüşür. Terzić, bu fiziksel kovalamacayı psikolojik bir gerilime dönüştürerek, bir grubun suçluluk duygusundan kaçınma arzusunun ne kadar kolaylıkla aktif bir zulme dönüşebileceğini ustalıkla gözler önüne serer.
Yönetmenin roman yazarı Vladimir Arsenijević ve senarist Bojan Vuletić ile birlikte kaleme aldığı 94 dakikalık bu filmde ergenler arasındaki dinamikleri ekrana taşımak üzere klasik bir “kapalı alan” kurgusundan faydalanılır. Görsel açıdan heybetli dağlık arazi ile yıkık dökük otelin tüyler ürpertici iç mekânları, karakterlerin yaşadığı duygusal hapsolmuşluk hissini pekiştirir. Müziklerin kullanımı hikâyedeki giderek artan dehşet duygusunu körükleyerek başkarakterin içsel karmaşasına da ayna tutar.
Filmin sert tonu eleştirmenlerce tartışılmakla birlikte yönetmenin akran zorbalığına karşı tutumunu net bir şekilde gözler önüne sermesi filmi en değerli kılan yönlerinden biri olarak öne çıkar. Nitekim bu, sistemsel sorunlara teorik düzeyde çözümler sunmakla değil, farkındalık ve anında müdahalenin hayati önem taşıdığı durumlarda başka yöne bakmanın yarattığı yıkıcı sonuçları gözler önüne sermesi ile belirginleşir. Balkan sinemasının bu teknik açıdan güçlü ve psikolojik olarak sarsıcı yapıtının Ankara Film Festivali listelerinizde yer almasını içtenlikle öneririz.
Günyüzü (Yön. Banu Sıvacı, 2026)
76. Berlin Uluslararası Film Festivali’nde dünya prömiyerini yapan Banu Sıvacı’nın Günyüzü filmi, yıl boyu farklı uluslararası festivallerde gösterime girip beğeni topladıktan sonra şimdi Ankara’ya da geliyor. Son yıllarda hem genel olarak çağdaş sinemada hem de özellikle Türkiye sinemasında sık sık karşılaştığımız bir taşraya dönüş hikayesi aslında Günyüzü. Taşraya dönen şehirlileşmiş karakterin köylü ahali ve ailesi tarafından ötekileştirilmesi ve yabancılaşması yanında köyün farklı yerlerinde beliren obruklar akla Kurak Günler’i (2022) ve Karanlık Geceler’i (2023) getiriyor. Film, büyük bir travma sonrası genç yaşta köyünden şehre taşınıp kendine orada müzisyen olarak bir hayat kuran Suna’nın çocukluk evine geri dönmesiyle başlıyor. Artık oraya yabancılaşmış Suna’nın eve dönme sebebini erkenden öğreniyoruz: Yıllar önce kaybettiği kız kardeşinin ölümünü aydınlatmak ve fail olduğunu düşündüğü Bekir’in suçunu kanıtlamak. Suna’nın tüm motivasyonunu ve filmin derdini de aslında doğrudan, karakterin kendi ağzından öğreniyoruz; bu da filmin görsel dünyasında aktarılmaya çalışılan gerilimi yer yer boşa çıkarıyor.
Filmin doğa ve taşra çekimlerinden karakter incelemelerine kadar oldukça tanıdık bir sinemasal ifadenin içine atılsak da filmde öne çıkan şeylerden birisi benim için hayvanlarla çalışma şekli oldu. Suna’nın film boyunca bir kaybolup bir beliren kedisi yer yer anlatıya gerçeküstü bir hava katıyor; çünkü unsur olarak karakterin gerçekliğe bağını test eden bir yapısı var. Aynı şekilde Suna’nın kardeşi Ayhan’ın finansal açıdan onu sürekli aşağı çeken mandalarına olan mantıksız bağlılığına anlam veremezken onlarla olan duygusal bağına ortak oluyoruz. Kameranın bu anlarda oyalanması, mesela Ayhan’ı bir mandanın üstünde yatarken uzun uzun çekmesi, insanlarla kurulamayan bu bağları hayvanlarla kurmaya çalışan karakterlerin çaresizliğinin altını sık sık çiziyor. Filmdeki en başarılı sahnelerden biri Ayhan’ın köylülerin yardımıyla batmakta olan bir mandasını bataklıktan çıkarmaya çalıştığı an. Uzun bir sahne olmakla birlikte çekiminin ne kadar zorlu olduğu tahmin edilebilir; manda batıyor, Ayhan çekiyor, manda batıyor, tüm geleceğini her uyarıya rağmen manda sütüne bağlamış Ayhan çekiyor. Bu tarz sahnelerde filmin görsel dünyasıyla yarattığı çağrışımlar filmin derdini aktarmakta oldukça başarılı olsa da film senaryo açısından, özellikle karakterler arası diyaloglarda, yer yer zayıf kalıyor.
Günyüzü’nün senaryo ve oyunculukla ilgili birtakım sorunlar dışında görüntü yönetimi ve mekân kullanımını oldukça başarılı bulmakla beraber Ankara Film Festivali’nde izlenmesi ve diğer taşra anlatıları bağlamında ele alınması gereken bir film olduğunu düşünüyorum.
