Bu yıl 12’incisi düzenlenerek dünyanın dört bir yanından belgeselleri sinemaseverler ile buluşturan Türkiye’nin tek bağımsız Documentarist İstanbul Belgesel Günleri 15-20 Haziran tarihleri arasında gerçekleştirildi. Festivalin film gösterimleri Aynalı Geçit, Vault34/Yeşilçam Sineması ve Kadıköy Sineması’nda seyirciler ile buluşurken atölye ve forum gibi yan etkinlikler ise Yapı Kredi Kültür Sanat’ta gerçekleşti.
Festival, Dünya gündeminin nabzını belgesellerle tutan geniş bir seçki sunarak hem Türkiye’den hem de dünyadan pek çok yapımı seyirciyle buluşturdu. Son aylarda halk isyanıyla diktatörü deviren, 3 Haziran’da kanlı bir katliamla bastırılmaya çalışılsa da direnmeye devam eden ve dünya kamuoyundan dayanışma bekleyen Sudan’a özel bölüm ayırıldı. Bu sene Berlinale’de en çok beğeni toplayan filmlerden “Talking About Trees’’ başta olmak üzere, belgeselde hikâyeleri anlatılan Sudan Film Grubu kurucularının 1960, 70 ve 80’lerde ürettiği kısa filmlerden oluşan nadir bir seçki de restore edilmiş kopyalarıyla sunuldu. Konuk ülke Sudan bölümü kapsamında yer alan filmlerin kısa listesi ise şöyle:
Ağaçlardan Bahsetmek (Talking About Trees, 2018) Yön: Suhaib Gasmelbari
Hartum Ofsayt (Khartoum Offside, 2018) Yön: Marwa Zein
Deve (A Camel/Jamal, 1981), Yön: Ibrahim Shaddad
Velakin Dünya Dönüyor (It Still Rotates/Wa lakin alardh tadur, 1978) Yön: Suliman Elnour
Av Partisi (Hunting Party/Jagdpartie,1964) Yön: Ibrahim Shaddad
Durak (The Station/Al Mahatta, 1989), Yön: Eltayeb Mahidi
Afrika, Cangıl, Tamtamlar ve Devrim (Africa, the Jungle, Drums and Revolution, 1979), Yön: Suliman Elnour
Her sene olduğu gibi Türkiye’de tanınmayan bir belgesel ustasını ağırlayan Documentarist’in bu seneki onur konuğu ise Britanyalı belgeselci Sean McAllister idi. Son filmi ‘A Northern Soul’ dâhil olmak üzere Sundance gibi festivallerde ödül almış belgesellerinden oluşan seçki izleyicilere sunuldu. Sean McAllister’in festivalde gösterilen; Japonya, Irak, Yemen, Suriye ve İngiltere’de çekilmiş hikâyeleri anlatan filmlerinin listesi ise:
Kuzeyli Bir Can (A Northern Soul, 2018)
Suriyeli Aşk Hikâyesi (A Syrian Love Story, 2015)
Zoraki Devrimci (The Reluctant Revolutionary, 2012)
Japonya: Bir Aşk ve Nefret Hikâyesi (Japan: A Story Of Love And Hate, 2008)
Bağdatlı Liberace (The Liberace of Baghdad, 2004)
Festival süresince Türkiye Panorama bölümü ile 30’dan fazla filmin seçildiği, ülkemizin bağımsız belgesel üretiminin genel yelpazesi de yeni yönetmenlerle sunuldu. Gelelim bu yıl programında 35 ülkeden toplamda 81 filmi ağırlayan Documentarist 12. İstanbul Belgesel Günleri kapsamında mutlaka görülmesi gereken filmlerin listesine.
Talking About Trees (2018)
Sinema ve hayata karşı coşkularını hiç yitirmemiş bir grup ‘ihtiyar’ filmcinin göz kamaştıran hikâyesini anlatan filmin yönetmen koltuğunda, Sudan Sineması’nın tarihini filminin merkezine koyan ve aynı anda, devam eden krizlerle sarsılan bir ülkedeki mevcut duruma ışık tutan, Suhaib Gasmelbari oturuyor.
A Northern Soul (2018)
Memleketi Birleşik Kralık’taki Hull’a dönen Sean McAllister, 90’lı yaşlardaki anne ve babasıyla yaşarken kısılan ödenekler yüzünden ağır maddi darbe almıştır ve Brexit oylaması yüzünden ikiye bölünmüş şehir üzerine düşünmeye başlayan McAllister kamerasını ezilen sınıfa yöneltir.
O Amor é Único / Love is Unique (2018)
Güçlü bir kadının yaşama ve sevme isteği ile mücadelesi hakkındaki hayat dolu bu filmde Hollandalı yönetmen Marina Meijer’i görüyoruz. Küçük bir Brezilya köyünde geçen senaryonun ana teması ise özgür olmak ve sevilmek için insanın sınırlarını ne kadar aşabileceği üzerine kuruluyor.
Josephine Baker, The Story of an Awakening (2018)
Bir süper star’ın ‘muz dansçısından’ hümanist bir mücadeleciye dönüşmesini konu alan film, şöhretin dünyayı nasıl değiştirdiği üzerine bir cevap arayışıdır. Yönetmenliğini Ilana Navaro’nun üstlendiği, Missorurili siyahi küçük bir kızın 50 yıllık yaşam öyküsünü merkeze alan film, arşivlere dayalı eşsiz bir belgesel niteliğindedir.
Buddy (2018)
Hayvan ve insan arasındaki derin bağı araştıran yönetmen Heddy Honigmann, bu rehber filminde insan ile köpek arasındaki yakınlığı, sevgi dolu bir betimleme haline getiriyor.
How Big is the Galaxy? (2018)
Yönetmen Ksenia Elyan, Sibirya’nın geniş Kuzey Kutup alanları arasında yaşayan 7 yaşındaki Zakhar’ın çocuk aklıyla yetişkinlerin katı düşünceleri üzerine yoğun bir sorgulamasını, çocukların neden matematiği ve Putin’i öğrenmeye ihtiyacı olduğunu çocukların başına aslında her gün ama heyecan verici şekilde gelen anekdotları nefes kesici bir macera tadında seyircilere aktarmaktadır.
Unconditional Love (2018)
Senarist Rafal Lysak’ın kişisel hikâyesini konu alan belgesel, 80li yaşlarda ve son derece dindar bir büyükanne ile torunu arasındaki ilişkiyi ele alıyor. Rafal’ın cinsel tercihini açıklaması üzerine yaşanan kalp kırıklıkları ve daha nice umutların yıkılışı üzerine sevgi üzerine işlenmiş bir film.
Senem İnan
