Fil'm Hafızası
  • ANASAYFA
  • HAKKIMIZDA
    • BİZ KİMİZ?
    • EKİBİMİZ
    • İLANLAR
  • FİLM ÖNERİLERİ
    • Aksiyon – Macera
    • Animasyon
    • Belgesel
    • Bilim Kurgu – Fantastik
    • Biyografi – Tarih
    • Drama
    • Erotik
    • Komedi
    • Korku – Gerilim
    • Müzik – Müzikal
    • Romantik
    • Savaş
    • Suç – Gizem
    • Western
    Dream Scenario (2023)
    Bilim Kurgu - Fantastik

    Dream Scenario (2023)

    Zeynep İlay Erken
    3 hafta önce
    April Story (1998)
    Romantik

    April Story (1998)

    Ayşe Yapışık
    3 hafta önce
    Lessons of Darkness (1992)
    Film Önerileri

    Lessons of Darkness (1992)

    İpek Ömercikli
    3 hafta önce
    Iron Boy (2026)
    Film Önerileri

    Iron Boy (2026)

    Tuba Büdüş
    3 hafta önce
    Turna Misali (2021)
    Drama

    Turna Misali (2021)

    Tülay Işık Kalafat
    4 hafta önce
    The Settlers (2023) 
    Biyografi - Tarih

    The Settlers (2023) 

    Merve Çolak
    4 hafta önce
  • SİNEMA YAZILARI
    • 37. Ankara Film Festivali
    • 27. İzmir Film Festivali
    • 63. Antalya Altın Portakal
    • 33. Altın Koza
    • Ayvalık Film Festivali 2026
    • 45. İstanbul Film Festivali
    • Film Analizleri
    • Eleştiri – İzlenim
    • Liste
    • Özel Dosyalar
    • Röportajlar
    Vancouver Turkish Film Festival Direktörü Deniz Özden ile Söyleşi
    Röportajlar

    Vancouver Turkish Film Festival Direktörü Deniz Özden ile Söyleşi

    İpek Ömercikli
    3 saat önce
    Ankara Film Festivali Kısa Film İzlenimleri – 2
    37. Ankara Film Festivali

    Ankara Film Festivali Kısa Film İzlenimleri – 2

    Tuba Büdüş
    11 saat önce
    Düşünme, Sorgulama; Sadece Çalış: Un Bon Petit Soldat (2026)
    Eleştiri - İzlenim

    Düşünme, Sorgulama; Sadece Çalış: Un Bon Petit Soldat (2026)

    Tülay Işık Kalafat
    1 gün önce
  • HABERLER
    Yeni James Bond, Robert Pattinson Oldu: Batman Rolünü Bırakacak!
    Haberler

    Yeni James Bond, Robert Pattinson Oldu: Batman Rolünü Bırakacak!

    Can Turbay
    17 saat önce
    2. Trabzon Altın Taka Film Festivali’nde Onur Ödülü Türkan Şoray’ın!
    Haberler

    2. Trabzon Altın Taka Film Festivali’nde Onur Ödülü Türkan Şoray’ın!

    Evin Arslan
    19 saat önce
    Heat 2 Öncesinde Michael Mann ve New Regency Arasında Telif Davası
    Haberler

    Heat 2 Öncesinde Michael Mann ve New Regency Arasında Telif Davası

    Sıla Küçükosmanoğlu
    3 gün önce
  • KISA FİLMLER
    Kötü Bir Gün (2024)
    Kısa Filmler

    Kötü Bir Gün (2024)

    Ayşe Şimal Gürdamar
    4 hafta önce
    The Party (2016)
    Kısa Filmler

    The Party (2016)

    Ekin Taneri
    1 ay önce
    Yalnızlık (2025)
    Kısa Filmler

    Yalnızlık (2025)

    Pelin Çılgın
    7 ay önce
  • SPOTIFY
    • Playlists
    • Podcasts
  • ETKİNLİKLER
    • Dinner Talks
    • Film Hafızası Akademi
    • Keşfetmenin Keyfi
  • GALERİLER
    • BiReplik
    • Bunları Biliyor Muydunuz?
    • Etkinlikler
    • Hafızadan Çıkmayanlar
  • İLETİŞİM
No Result
View All Result
  • ANASAYFA
  • HAKKIMIZDA
    • BİZ KİMİZ?
    • EKİBİMİZ
    • İLANLAR
  • FİLM ÖNERİLERİ
    • Aksiyon – Macera
    • Animasyon
    • Belgesel
    • Bilim Kurgu – Fantastik
    • Biyografi – Tarih
    • Drama
    • Erotik
    • Komedi
    • Korku – Gerilim
    • Müzik – Müzikal
    • Romantik
    • Savaş
    • Suç – Gizem
    • Western
    Dream Scenario (2023)
    Bilim Kurgu - Fantastik

    Dream Scenario (2023)

    Zeynep İlay Erken
    3 hafta önce
    April Story (1998)
    Romantik

    April Story (1998)

    Ayşe Yapışık
    3 hafta önce
    Lessons of Darkness (1992)
    Film Önerileri

    Lessons of Darkness (1992)

    İpek Ömercikli
    3 hafta önce
    Iron Boy (2026)
    Film Önerileri

    Iron Boy (2026)

    Tuba Büdüş
    3 hafta önce
    Turna Misali (2021)
    Drama

    Turna Misali (2021)

    Tülay Işık Kalafat
    4 hafta önce
    The Settlers (2023) 
    Biyografi - Tarih

    The Settlers (2023) 

    Merve Çolak
    4 hafta önce
  • SİNEMA YAZILARI
    • 37. Ankara Film Festivali
    • 27. İzmir Film Festivali
    • 63. Antalya Altın Portakal
    • 33. Altın Koza
    • Ayvalık Film Festivali 2026
    • 45. İstanbul Film Festivali
    • Film Analizleri
    • Eleştiri – İzlenim
    • Liste
    • Özel Dosyalar
    • Röportajlar
    Vancouver Turkish Film Festival Direktörü Deniz Özden ile Söyleşi
    Röportajlar

    Vancouver Turkish Film Festival Direktörü Deniz Özden ile Söyleşi

    İpek Ömercikli
    3 saat önce
    Ankara Film Festivali Kısa Film İzlenimleri – 2
    37. Ankara Film Festivali

    Ankara Film Festivali Kısa Film İzlenimleri – 2

    Tuba Büdüş
    11 saat önce
    Düşünme, Sorgulama; Sadece Çalış: Un Bon Petit Soldat (2026)
    Eleştiri - İzlenim

    Düşünme, Sorgulama; Sadece Çalış: Un Bon Petit Soldat (2026)

    Tülay Işık Kalafat
    1 gün önce
  • HABERLER
    Yeni James Bond, Robert Pattinson Oldu: Batman Rolünü Bırakacak!
    Haberler

    Yeni James Bond, Robert Pattinson Oldu: Batman Rolünü Bırakacak!

    Can Turbay
    17 saat önce
    2. Trabzon Altın Taka Film Festivali’nde Onur Ödülü Türkan Şoray’ın!
    Haberler

    2. Trabzon Altın Taka Film Festivali’nde Onur Ödülü Türkan Şoray’ın!

    Evin Arslan
    19 saat önce
    Heat 2 Öncesinde Michael Mann ve New Regency Arasında Telif Davası
    Haberler

    Heat 2 Öncesinde Michael Mann ve New Regency Arasında Telif Davası

    Sıla Küçükosmanoğlu
    3 gün önce
  • KISA FİLMLER
    Kötü Bir Gün (2024)
    Kısa Filmler

    Kötü Bir Gün (2024)

    Ayşe Şimal Gürdamar
    4 hafta önce
    The Party (2016)
    Kısa Filmler

    The Party (2016)

    Ekin Taneri
    1 ay önce
    Yalnızlık (2025)
    Kısa Filmler

    Yalnızlık (2025)

    Pelin Çılgın
    7 ay önce
  • SPOTIFY
    • Playlists
    • Podcasts
  • ETKİNLİKLER
    • Dinner Talks
    • Film Hafızası Akademi
    • Keşfetmenin Keyfi
  • GALERİLER
    • BiReplik
    • Bunları Biliyor Muydunuz?
    • Etkinlikler
    • Hafızadan Çıkmayanlar
  • İLETİŞİM
No Result
View All Result
Fil'm Hafızası
No Result
View All Result
Home Sinema Yazıları Film Analizleri

Hayat Üzerine Bir Ağıt: Ikiru

Artun Bötke Artun Bötke
11 yıl önce
Film Analizleri, Sinema Yazıları
Okuma Süresi: 6 min
0
1
Hayat Üzerine Bir Ağıt: Ikiru
Facebook'ta PaylaşTwitter'da PaylaşWhatsapp'ta Paylaş

‘Yaşama’ eyleminin herkes tarafından bilinen belli başlı ihtiyaçları vardır: Beslenme, solunum, boşaltım… Bitkisel hayattaki bir insan da bunları yapar ama biz onu ‘yaşıyor’ saymayız, sadece uyanacağı günü bekleriz, umutla. Peki bir insanın gerçekten ‘yaşaması’ için ne lazımdır? İşte bu sorunun yanıtı biraz karışık. Çünkü cevabı herkese göre değişkenlik gösterebilir. Kimilerine göre bu cevap, basit bir aile hayatı kurmak iken; başkalarına göre film çekmek, haftasonu eve girmemek, daha önce yapılmamış bir şey yapmak veya başka birine yardım etmek olabilir. Usta yönetmen Akira Kurosawa, başyapıtlarından Living‘te (Ikiru – 1952) bu düşündürücü sorunun yanıtını arar.

30 yıldır Tokyo Belediyesi’nin Halkla İlişkiler departmanında çalışan ve şube müdürü olan Kanji Watanabe’yi tanırız. Uzun yıllardır hastalık izni bile kullanmayan Watanabe; günlerini ofiste, altındakileri denetleyerek ve önüne gelen kâğıtlara damga basarak geçirir. Ta ki midesindeki ağrı yüzünden hastaneye gidene kadar… Hastanede mide kanseri olduğunu ve en fazla bir yıl ömrünün kaldığını öğrenir.

ikiru-2

Sonraki sahnede Watanabe, hastaneden sokağa çıkar. Trafik tüm hızıyla akmasına rağmen ses bandında araba sesi duyulmaz. Watanabe birkaç adım daha atıp kaldırımın bittiği yere geldiğinde birden yüzünü yukarı çevirir ve arabaları fark eder. İşte tam o anda kamera da geniş plana geçer ve ses bandında vızır vızır araba sesleri duyulmaya başlanır. Kurosawa’nın üstün zekâsıyla film böylece kırılır, Watanabe’nin hayatın farkına varmaya başladığı anlaşılır.

Eve gidip, 20 yılın önce vefat eden eşinden beri hayatta önem verdiği yegâne şey olan oğluna anlatmak ister. Lakin o, eşiyle beraber kendi derdindedir. Bir an önce babasıyla yaşadığı evden kurtulup modern bir evde yaşamak istemektedir ve bunun için babasının parasına ihtiyaç duymaktadır. Kurosawa’nın zekice çektiği bir sahneyle Watanabe bu gerçekle yüzleşir ve oğlunun gözünde sadece bir para kaynağı olduğunu anlar.

Film 1952’de çekilmiştir yani Japonya’nın; Amerika’nın fiziksel, kültürel ve ekonomik işgali altında olduğu yıllarda. Japonya, neredeyse kendisini yıkan bir savaştan çıkıp üstüne Amerikan işgaline de uğrayınca yoğun bir kültürel erozyon sürecine girer. Kuşaklar arası iletişimsizlik had safhaya çıkar. Gençler; kapitalizmin sunduğu yeni olanaklara, ürünlere ve yaşam standartlarına saldırmaya başlarken eskiyi tamamen çöpe atarlar. Onu anlamaya çalışmaz, düşünmezler bile. Ozu’nun muazzam ve yürek burkan bir şekilde Tokyo Story‘de (Tôkyô Monogatari – 1953) anlattığı İkinci Dünya Savaşı ve tabii kapitalizm sonrası kuşak çatışması, Living‘te de yan tema olarak yer alır.

ikiru-3

Böylece oğlundan umudunu kesen Watanabe, ertesi gün kendisini dışarıya atar. Bankadan tüm parasını çekip bir barda içmeye başlar. ‘Yaşamak’ istiyordur ama nasıl? Aklına gelen ilk cevap, pahalı sakelere gömülmektir. Ama içtikçe bunun da manasız olduğunu anlar ve o sırada barda oturan bir yazardan kendisine kılavuzluk etmesini ister. Öyle ya, gününü gün etmeyi bir yazardan daha iyi kim bilebilir ki? Kendisini ‘iyi niyetli bir Mephistothales’ olarak tanımlayan yazar; Watanabe’yi barlara, kumarhanelere, genelevlere ve en sonunda da bir dans kulübüne götürür. Watanabe şantörden eski bir Japon şarkısı olan ‘Hayat Kısadır‘ı ister. Piyanist çalarken, tüm yürek burkan sesiyle Watanabe de söyler. Beş dakika önce içkinin su gibi aktığı, herkesin gülmekten yorulduğu ve yine de dans ettiği kulüpte herkes susar, yaptığı işi bırakır. Ölüm sessizliğini sadece piyanodan çıkan acı bir ezgi ile Watanabe’nin kısık sesi bozmaktadır. İşte bu sahneyle de Watanabe, bu yaşamın ona göre olmadığını anlar. Herkes ona bakarken tek başına kulüpten çıkar.

Ertesi gün ofisinde çalışanlardan Toyo ile karşılaşır. Tam anlamıyla ‘hayat dolu’ olan Toyo onu birkaç gün kendine getirir. Toyo ile gezer, eğlenir ve güler, bir genç gibi. Lakin Toyo’ya göre o bir ‘mumya’dır. Watanabe kızacağına ona hak verir. Çünkü gerçekten de hayatını bir mumya gibi sadece kâğıtlara damga vurarak geçirmiş, yaşayan bir ölüden farksız olmuştur.

Bu uyumsuz ilişki, Watanabe’nin artık genç olamayacağını anlamasıyla sona erer. Tam da son buluşmalarında Watanabe ‘nasıl yaşayacağını’ keşfeder: Hayatının son aylarında işe yarayan bir şey yapacaktır. Bu sahnede arka planda (lokantadaki yan odadan gelen) ‘Happy Birthday’ şarkısının çalması manidardır çünkü Watanabe resmen yeniden doğmuştur. Böylece ertesi gün, bir süredir uğramadığı ofisine gider.

Filmin başında bir grup kadın Watanabe’nin ofisine gelip bir dilekçe vermişlerdir. Kadınlar, yaşadıkları mahallede hastalığa yol açan lağımın kurutulup yerine park yapılmasını istemektedirler. Ama bürokrasinin çarkları sağolsun, belediyenin o departmanından bu departmanına sürüklenirler. Sonunda dönüp dolaşıp yine Halkla İlişkiler’e geldiklerinde dilekçeleri Watanabe’nin önüne düşer. İşte onun da istediği, böyle bir fırsattır.

ikiru-4

Kurosawa yine ayrıksı bir seçimle zaman atlaması yapar. Sonraki sahnede Watanabe’nin cenazesinde buluruz kendimizi. Tüm resmi protokolün hazır bulunduğu cenazenin ana konuları artık tamamlanmış olan parkın asıl mimarının Watanabe olup olmadığı ile “Acaba Watanabe kanser olduğunu biliyor muydu?” ve “Biliyorsa neden kimseye, öz oğluna bile söylemedi?” sorularıdır.

Belediye başkanına göre park, kuşkusuz onun ve ekibinin işidir; Watanabe sadece bir memurdur. Çevresindeki dalkavuklar bu saptamayı hemen onaylarsa da başkan ayrılınca yavaştan çark ederler ve tartışma başlar. Kurosawa, tartışmayı yerleştirdiği geri dönüşlerle (flashback) bölerek olayın iç yüzünü yavaş yavaş bizlere de gösterir. Böylece film, bir nihayete erer gibi görünse de tempo yine dipdiri ayakta tutulur. Seyirci aklındaki soruların cevaplarına ancak finalde ulaşır. Geri dönüş sahnelerinde son beş ayda Watanabe’nin nasıl canını dişine takıp didindiğini görürüz.

Protokol insanları, bu olayları yapboz parçalarını birleştirilmişçesine teker teker hatırlayıp büyük resmi tamamlarlar. Artık onlar da kuşku duymazlar: Watanabe, hastalığını öğrendikten sonra topluma faydalı bir iş yapmak için bu parka kendini adamıştır. Oğlu bile nedamete gelip hüzünlenir. Tüm kadro da onun yolundan ayrılmayacaklarına ve toplum için çalışacaklarına ant içer. Tabii bu eylemlerinde, içilen sakelerin de etkisi vardır.

Nitekim ertesi gün hepsi ofise gittiğinde yerlerine oturup kâğıtlara damga vurmaya devam ederler, tıpkı Watanabe’nin ilk 30 çalışma yılında yaptığı gibi. Çünkü bürokrasi aynıdır, hantal ve işlevsizdir. Watanabe’ninki kişisel ve özel bir çabadır ki o da bunu ancak öleceğini bildiğinden yapabilmiştir; çünkü ancak kaybedeceği bir şeyi olmadığını anladığında ve son kez ‘yaşama’ duygusunu tatmak istediğinde herkese, belediye başkanına ve mafyaya bile karşı çıkabilme gücünü kendinde bulabilmiştir.

ikiru-1

Peki o ‘yaşama’ duygusunu tadabilmiş midir? Bunu da son sahnede görürüz. Watanabe yeni yapılan parktaki bir salıncakta sallanıp ‘Hayat Kısadır’ şarkısını mırıldanırken vefat eder. Yüzünde kocaman ve kalpten bir gülümseme vardır. Diğer bir ifadeyle; evet, Watanabe ‘yaşama’ keyfini çıkarırken ve nasıl ‘yaşaması’ gerektiğini bilerek ölmüştür. Belirtilmemiş olsa da Watanabe için esas önemli olanın, bu gerçek olduğunu gayet iyi biliriz. Zaten ölüye gerçekten saygılarını sunmak isteyenler de, sadece parkı isteyen kadınlar ve parkın çöpçüsüdür. Gerisi kuru gürültüden ibarettir.

Kurosawa, bu muazzam başyapıtında üç farklı konuyu dağıtmadan, karıştırmadan ve layığıyla ele almıştır. Living gerçek manada bir başyapıttır ve sinema sanatının en iyilerinden biridir. Kurosawa filmiyle; ölüme, yaşamaya, sosyal yozlaşmaya ve bürokrasinin çıkışızlığına içten bir ağıt yakmaktadır.

Artun Bötke

1984'te İzmir'de doğdu. 2008'de İTÜ Makine Mühendisliği'nden mezun oldu. Halen mühendislik yapmasına karşın, çocukluk tutkusu sinemadan hiç vazgeçmedi. Sinema üzerine düşünmeyi, eleştiri ve denemeler yazmayı hep sürdürdü. Kendi sitesinde bunların yanında gezi yazıları başta olmak üzere, hayatından notlar yazmaya devam ediyor. Öncelikle de kendini 'koca evrende yaşayan küçücük bir insan' olarak tanımlıyor.

Etiketler: akira kurosawaartun bötkeikirulivingyaşamak
Artun Bötke

Artun Bötke

1984'te İzmir'de doğdu. 2008'de İTÜ Makine Mühendisliği'nden mezun oldu. Halen mühendislik yapmasına karşın, çocukluk tutkusu sinemadan hiç vazgeçmedi. Sinema üzerine düşünmeyi, eleştiri ve denemeler yazmayı hep sürdürdü. Kendi sitesinde bunların yanında gezi yazıları başta olmak üzere, hayatından notlar yazmaya devam ediyor. Öncelikle de kendini 'koca evrende yaşayan küçücük bir insan' olarak tanımlıyor.

YazarınDiğer Yazıları

    Geçmişten Bugüne Filmekimi’nde Gösterilmiş 14 Önemli Film

    Geçmişten Bugüne Filmekimi’nde Gösterilmiş 14 Önemli Film

    28 Eylül 2016
    Bir Sahne: Peşinde Koşulan Amy’ler

    Bir Sahne: Peşinde Koşulan Amy’ler

    3 Eylül 2016
    Onun Adı Bourne, Jason Bourne

    Onun Adı Bourne, Jason Bourne

    3 Ağustos 2016
Sonraki Yazı
İpler Cannes Yolcusu

İpler Cannes Yolcusu

Yorumlar 1

  1. Teodor says:
    9 yıl önce

    İngmar Bergman’nın filmlerini izledikten sonra (özelikle Personsa) Bergman için yönetmenler arasında mihenk taşım demiştim. fakat Akiro Krusowa fimlerinden sonra Krusowa’yı yaşam felsefeme daha yakin buldum. Simdi sırada diğer filmleri.Kesinlikle bütün filmlerini izliyeceğim. Şuana kadar 3 filmini izledim. Bu arada buradaki yazıyı sinema defterime aynen geçiriyorum bilginiz olsun 😉

    Yanıtla

Bir yanıt yazın Yanıtı iptal et

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Editörün Seçtikleri

37. Ankara Film Festivali’nde Kaçırılmaması Gerekenler

37. Ankara Film Festivali’nde Kaçırılmaması Gerekenler

Fil'm Hafızası
10 Kasım 2026

İzmir Kısa Film Festivali Günlükleri – 2

İzmir Kısa Film Festivali Günlükleri – 2

Tuba Büdüş
9 Kasım 2026

32. Sarajevo Film Festivali Günlükleri – 5

İzmir Kısa Film Festivali Günlükleri – 1

Tuba Büdüş
7 Kasım 2026

  • Hakkımızda
  • Gizlilik Politikası
  • KVKK
  • Çerez Politikası
  • İletişim

Fil'm Hafızası © 2023

No Result
View All Result
  • Fil’m Hafızası – Keşfetmenin Keyfi
  • Hakkımızda
    • Hakkımızda
    • Ekibimiz
    • İlanlar
  • Film Önerileri
    • Aksiyon – Macera
    • Animasyon
    • Belgesel
    • Bilim Kurgu – Fantastik
    • Biyografi – Tarih
    • Drama
    • Komedi
    • Korku – Gerilim
    • Müzik – Müzikal
    • Romantik
    • Savaş
    • Suç – Gizem
    • Western
  • Sinema Yazıları
    • 37. Ankara Film Festivali
    • 27. İzmir Film Festivali
    • 63. Antalya Altın Portakal
    • 33. Altın Koza
    • Ayvalık Film Festivali 2026
    • 45. İstanbul Film Festivali
    • 32. Altın Koza
    • 25. İzmir Kısa
    • Film Analizleri
    • Eleştiri – İzlenim
    • Liste
    • Özel Dosyalar
    • Röportajlar
  • Haberler
  • Kısa Filmler
  • Spotify
    • Podcasts
    • Playlists
  • Etkinlikler
    • Dinner Talks
    • Film Hafızası Akademi
    • Keşfetmenin Keyfi
  • Galeri
    • BiReplik
    • Bunları Biliyor Muydunuz?
    • Etkinlikler
    • Hafızadan Çıkmayanlar
  • İletişim

Fil'm Hafızası © 2023

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Create New Account!

Fill the forms below to register

All fields are required. Log In

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In