Kundura Sinema’nın belgesel sinemanın yenilikçi ve yaratıcı örneklerini özel kürasyonlarla seyirciye sunan programı Belgesel Film Kuşağı, Portekiz sinemasından yakın dönem belgesellerin gösterileceği “Doclisboa Seçkisi: Dünde ve Bugünde” ile devam ediyor. Estetik ve biçimsel yaklaşımlar konusunda oldukça zengin olan Portekiz sinemasından 6 belgesel filmi bir araya getirecek seçki, 6-20 Kasım tarihleri arasında pazar günleri Kundura Sinema’da ücretsiz izlenebilecek.
Bu yıl 20. yaşını kutlayan ve belgesel sinemanın kalelerinden sayılan Doclisboa Film Festivali’nin program direktörü Joana de Sousa’nın küratörlüğünde hazırlanan seçki; Portekiz’in sömürge geçmişini, diktatörlük dönemindeki siyasi mücadeleleri ve Portekiz’in kadim inançlarını bağlamsallaştıran ve bunları bir arada anlamaya çalışan filmlerden oluşuyor. 6, 13 ve 20 Kasım Pazar günleri saat 15:00’te Kundura Sinema’da gerçekleşecek Doclisboa Seçkisi: Dünde ve Bugünde gösterimleri için davetiyenizi randevu sistemiyle beykozkundura.com adresinden alabilirsiniz.
Gerçeklik ve Temsil Arasındaki Sınırda
2002’den beri Portekiz’in başkenti Lizbon’da düzenlenen ve belgesel sinemanın kalelerinden sayılan Doclisboa Film Festivali’nin program direktörü Joana de Sousa’nın küratörlüğünde hazırlanan seçki; Portekiz’in sömürge geçmişini, diktatörlük dönemindeki siyasi mücadeleleri ve Portekiz’in kadim inançlarını bağlamsallaştıran ve bunları bir arada anlamaya çalışan filmlerden oluşuyor. Gerçeklik ve temsil arasındaki sınırda duran, kendi anlam biçimlerini inşa eden bu filmler, sinemanın farklı araçlarını kullanarak aile ilişkilerinin ve bağının gücünü de araştırıyor.
Doclisboa Seçkisi: Dünde ve Bugünde adlı seçkide; Nathalie Mansoux ve Miguel Moraes Cabral’in “Il sogno mio d’amore / Hayâlim, Aşk Hakkında” (2018), Tiago Siopa’nın “Fantasmas: Caminho Longo para Casa / Hayaletler: Eve Giden Uzun Yol” (2019), Francisca Alarcão’nun “Para outra maré / Başka Bir Gelgit” (2020), José Oliveira ile Marta Ramos’un “Guerra / Savaş” (2020), Emily Wardill’in “Night for Day / Gündüz Gece” (2020) ve Mário Veloso’nun “Fora da Bouça / Bizim Çorak Ülkemiz” (2021) adlı filmleri gösterilecek.
Doclisboa Seçkisi: Dünde ve Bugünde
6 Kasım 2022, Pazar / 15:00
Başka Bir Gelgit / Para outra maré
Francisca Alarcão, Portekiz, 10’, 2020
Hayaletler: Eve Giden Uzun Yol / Fantasmas: Caminho Longo para Casa
Tiago Siopa, Portekiz, 116’, 2019
13 Kasım 2022, Pazar / 15:00
Gündüz Gece / Night for Day
Emily Wardill, Portekiz-Avusturya, 2020, 48’
13 Kasım 2022, Pazar / 16:30
Hayâlim, Aşk Hakkında / Il sogno mio d’amore
Nathalie Mansoux & Miguel Moraes Cabral, 2018, Portekiz, 101′
20 Kasım 2022, Pazar / 15:00
Bizim Çorak Ülkemiz / Fora da Bouça
Mário Veloso, Portekiz, 2021, 12’
Savaş / Guerra
José Oliveira, Marta Ramos, Portekiz, 105’, 2020
Doclisboa Uluslararası Film Festivali: 2002 yılından beri Portekiz’in başkenti Lizbon’da düzenlenen Doclisboa, dünyanın dört bir yanından belgesel filmleri buluşturan programında yeni sinemasal algılar, karşılaşmalar ve eylem biçimlerini kullanarak gerçekliği hayal etmeye davet ederken belgesel sinemanın bugününü sorgulamak için de film yapımcılığını tarihiyle diyaloğa sokmaya çalışıyor. Doclisboa, sinemanın sanatsal ve politik olanaklarını deneyen ve dünyanın karmaşıklığıyla ilgilenen filmlerle ilgileniyor.
Joana de Sousa: Portekiz’in başkenti Lizbon’da yaşayan film yapımcısı ve küratör. İletişim Bilimleri okudu ve daha sonra Portekiz, Macaristan ve Belçika’daki üniversiteler arasında ortak bir yüksek lisans programı olan DocNomads‘ta belgesel film yapımı eğitimi almak için tam burs kazandı. 2015’ten bu yana Doclisboa – Uluslararası Film Festivali’nin programlama departmanıyla ortaklaşa çalışıyor. 2019 ve 2022 yılları arasında Festival yönetmenliğinin bir parçası olan Sousa, program başkanı olarak görevine devam ediyor. Ayrıca kolektif ve disiplinler arası bir sanatsal yaratım, deneyim ve küratörlük platformu olan Rabbit Hole‘un bir parçasıdır. Filmleri ulusal ve uluslararası film festivallerinde seçilmiş ve ödüller almış olup ağırlıklı olarak kurgusal olmayan sinema ile ilgili programlara düzenli olarak konuk küratör, jüri veya konuşmacı olarak katılmaktadır.
Başka Bir Gelgit / Para outra maré / Moving Tide
Portekiz, 2020, Dijital, Renkli, 9’52’’
Portekizce; İngilizce ve Türkçe altyazılı
Yönetmen: Francisca Alarcão
“Moledo’nun bana en çok dokunan köşelerini fotoğraflıyorum. Yosunlarla kaplı kayalar, ormandaki patikaları işaret eden çam ağaçları ve denizin sesi, çoktan geride kalmış bir zamanı çağırıyor.” – Francisca Alarcão
Hayaletler: Eve Giden Uzun Yol / Fantasmas: Caminho Longo para Casa / Ghosts: Long Way Home
Portekiz, 2019, Dijital, Renkli, 116’
Portekizce; İngilizce ve Türkçe altyazılı
Yönetmen: Tiago Siopa
Ödüller: Cinemistica – En İyi Film (2021), Jihlava Belgesel FF – First Lights Ödülü (2020), Doc Alliance Ödülü – En İyi Belgesel (2020)
Portekiz kırsalı, doğaüstü yaratıklar, ruhlar ve cadılar hakkında oldukça zengindir. Bütün bu efsaneler yerel halkın günlük akışına yön verirken modernitenin telaş ve hız beklentisine direnmelerinde de onlara yardımcı olur. Yönetmen Tiago Siopa, aile arşivi ve Portekiz mitolojisinden yola çıkarak yarattığı filminde yakın zamanda kaybettiği büyükannesi Marie’nin hayaletiyle karşılaşıyor. Ona aile tarihini, kırsaldaki batıl inançları ve maneviyatla dolu gizemli hikâyeleri anlatmış büyükannesinin hayaletiyle sohbete dalan Siopa’nın filmi, kişisel ile kolektif olanın, psişik olan ile gerçek sayılanın birbirine karıştığı fantastik bir evrene dönüşüyor.
Hayâlim, Aşk Hakkında / Il sogno mio d’amore
Portekiz, 2018, Dijital, Renkli, 101’
Portekizce; İngilizce ve Türkçe altyazılı
Yönetmenler: Nathalie Mansoux, Miguel Moraes Cabral
Lizbon’un bohem bölgesi Bairro Alto’da 17. yüzyıldan kalma eski bir manastır olan Caetanos’tan gün boyunca garip, kakofonik bir müzik yankılanıyor. Sokağa adını da veren ve bugün Lizbon Ulusal Konservatuarı’na ev sahipliği yapan Caetanos’un içine girdiğimizde bizi öğretmenler ve öğrenciler arasında yaratılmış, kelimeler yerine jestler ve seslerden oluşan benzersiz bir dilin konuşulduğu bir dünya karşılıyor.
Portekizli yönetmenler Nathalie Mansoux ve Miguel Moraes Cabral’in çekimleri iki yıl süren filmleri, restore çalışmaları süren bu çağdışı binanın yıkımından önceki halini belgelerken müzisyenlerin aşkla ve şevkle çalışmalarına da duyarlılığı yüksek müzikal bir bakış getiriyor.
Gündüz Gece / Night for Day
Portekiz-Avusturya, 2020, Dijital, Renkli, 48’
İngilizce, Portekizce; İngilizce ve Türkçe altyazılı
Yönetmen: Emily Wardill
İngiliz sanatçı Emily Wardill’in spekülatif kurgu filmi, komünist bir devrimcinin tekno-ütopyacı çocuklar dünyaya getirmesi halinde neler olacağını merak ediyor ve çağdaş Lizbon’da yaşayan 3 gerçek insan arasında sahte bir aile hikayesi yaratıyor. ‘Anne’, Avrupa’daki en uzun faşist diktatörlüğün devrilmesine yardımcı olan Portekiz’deki Devrimci Tugaylar’ın eş başkanı olan Isabel do Carmo; ‘oğulları’ da Lizbon’da bilgisayarları hareketli görüntüleri tanıyacak şekilde programlamaya çalışan iki genç astrofizikçi Alexander Bridi ve Djelal Osman. Hayali evleri ise, mimar António Teixeira Guerra’nın 1974’ten hemen önce tamamlanmış ve bir üçgen şeklinde tasarlanmış gerçek bir ‘aile evi’dir.
Bizim Çorak Ülkemiz / Fora da Bouça / Ours Is the Wasteland
Portekiz, 2021, Dijital, Renkli, 12’
Portekizce; İngilizce ve Türkçe altyazılı
Yönetmen: Mário Veloso
Ödüller: DocLisboa – Green Years Mansiyon Ödülü
“Geceleri bir ses, bir şarkının kısacık anısını çağırır.”
Savaş / Guerra / War
Portekiz, 2020, Dijital, Renkli, 105’
Portekizce; İngilizce ve Türkçe altyazılı
Yönetmenler: José Oliveira, Marta Ramos
Portekiz sinemasının yükselen genç sinemacıları José Oliveira ve Marta Ramos, uluslararası festivallerde büyük ilgi görmüş filmleri “Savaş”ta, günümüz Lizbon’unda bir savaş gazisi olan Manuel’in, ona eziyet veren hatıralarında bir yolculuğa çıkarıyor. Film, Manuel’in eğitim kışlalarından başlayıp gençliğinin göl ve bahçelerine ve aşık olmasına kadar peşini bırakmayan fiziksel alanların derinliklerinde bize rehberlik ederken, hafızasının derin uçurumlarına sürüklüyor. Bütün bu yolculuk, savaş ve tutkunun birleştiği, birbirine dolaştığı ve karıştığı, zamansız varoluşsal şüpheleri sorgulayan veya haykıran bir başka savaşa dönüşüyor.
