Vertigo (1958)
Dedektif Scottie Ferguson, ortağının bir kovalama sırasında çatıdan düşüp ölmesi üzerine yükseklik korkusuna kapılmıştır. Zamanla vertigo hastalığına dönüşen bu korkusu nedeni ile emekli olmasına karşın eski bir arkadaşının yardım çağrısına kayıtsız kalamaz. Bu eski dost, karısının ruh sağlığından şüphe etmektedir ve Ferguson’dan eşi Madeleine’yi izlemesini ister. Madeleine’de yolunda gitmeyen bir şeylerin olduğunu sezen Ferguson, bu genç kadını izledikçe ona âşık olacaktır. Ancak hiç beklemediği bir anda Madeleine’yi kaybetmesiyle korkularıyla yüzleşen Ferguson’u umulmadık bir son beklemektedir.
Yönetmen Alfred Hitchcock’un gösterildiği tarihte ağır eleştiriler alan, en çok da James Stewart’ın canlandırdığı karaktere göre oldukça yaşlı olması nedeni ile yerden yere vurulan ve sırf bu neden ile çok çalıştığı bir oyuncu olmasına karşın Hitchcock’un bir daha James Stewart ile çalışmama kararı aldığı film, değeri sonradan anlaşılan gerçek bir kült eserdir. Filmi bu kadar özel yapan şey ise bilgisayar grafiklerinin ilk kez kullanılmasıdır. Filmle bütünleşen ve tarihe geçen vertigo zoom tekniği fikri bir partide çok sarhoş olan Hitchcock’un (kontrol manyağı olduğu bilinen Hitchcock’un o kadar sarhoş olabileceğine inanamasam da) aklına gelmiş ve bu tekniği geliştirmesini Irmin Roberts’ten istemiştir. Filmdeki çan kulesine çıkan merdiven sahnesi, vertigo zoomun en önemli örneğidir ve yalnızca bu sahnenin filme maliyeti 19 bin Amerika Doları olmuştur.
Psycho filmindeki duş sahnesini bir haftada çeken Hitchcock, bu filmde de Madeleine’nin portreye baktığı sahneyi doğru ışığı yakalamak için bir haftada çekmiştir. Judy ve Madeleine rolü için başta Audrey Hepburn’ün adı geçse de Hitchcock’un gönlü Vera Miles’ten yanadır. Ne yazık ki o tarihlerde hamile olan Miles rolü kıl payı Kim Novak’a kaptırmıştır.
Among the Dead adlı romandan uyarlanan film, kitabın yazarları olan Pierre Boileau ve Thomas Narcejac’ın Hitchcock’un bir önceki kitapları olan She Who Was No More’nin haklarını almaya çalıştığını öğrendiklerinde Hitchcock için özel olarak bu kitabı yazmışlardır.
Bir sahnede, Kim Novak karakterin duygusunu sorduğunda, Hitchcock, “Kim, bu kadar derin düşünme. Bu sadece bir film.” diyerek beni ve eminim Kim’i şaşkına çevirmiştir. Ve tabii ki bir Hitchcock klasiği, filmin 11. dakikasında Hitchcock kamerada görünerek filme imzasını atmıştır.
Ezgi Ulukoca
