Japon Yeni Dalgası
“Anti-Ozu’cu filan değildim. Ama henüz çıkış yapan yönetmenler olarak hepimizin hedefleri vardı. Shochiku’da sivrilen isim Ozu-San idi. Genç yönetmenler olarak bir araya gelip sarhoş olduğumuzda dedik ki, hadi Ozu’nun filmlerine meydan okuyan filmler çekelim.’’
Diyor bir röportajında Japon Yeni Dalgası’nın öncü figürlerinden Seijun Suziki. Gerçekten de Japon Yeni Dalgası, II.Dünya Savaşı sonrası Japonya’sında filmleriyle Japon Sinema tarihinin en ünlü yönetmenlerine dönüşecek olan Akira Kurosawa, Yosijura Ozu gibi yönetmenlerin simgesel, ağdalı, anlatımcı sinemalarına radikal bir karşı çıkıştı. Japon Yeni Dalgası, Kurosawa ve Yosijuro Ozu’nun öncülük ettiği sinemanın kapalı dünyasının keskin ifadelerden kaçınan tavrını, sosyo-ekonomik şartlara karşı olan sinik duruşunu, toplumsal ahlaki kalıpların bireylere ve onların ilişkilerine dair tabulaştırmalarını göz ardı eden anlayışını, anti-gelenekçi bir estetiği, konu seçimini ve amatörlüğü yücelterek eleştirdi. Bunu, daha önce Japon Sineması’nda görülmeyen çıplaklık, açık cinsellik, kaba şiddet, adi suç, uyuşturucu ve alkol kullanımı, polis, yargı, aile gibi otoritelere karşı duruşu malzemelerine katıp bunlardan örtüsüz, direk bir anlatım çıkararak başardı. Her ne kadar filmlerin görsel estetikleri, teknikleri ve temaları arasında ortak geniş bir payda olmasa da, Japon Yeni Dalgası yepyeni bir amatörlüğün, sıra dışılığın, alışılmadığın çiğ enerjisinin sinemasal dilini yarattı ve Japon Sinemasının ifade ve temsil etme gücünü büyütüp çeşitlendirerek özgün görme biçimlerinin önünü açtı.
50’lerde ilk örneklerini The Sun Legend of the End of the Takuguwa Era (1957), Punishment Room (1956) ile veren Japon Yeni Dalgası, 60’larda 2 Oscar adaylığı ve bir de Cannes Jüri Özel ödülü almış olan Woman in the Dunes (1964) ve Branded to Kill (1967) gibi filmlere uluslararası bir şöhrete ulaştı. Akım, 70’lerin başıyla birlikte etkisini yitirse ve önceki iki on yıla göre daha az örneklerle Japon sinemasında yer alsa da, God Speed You! Black Emperor (1976), Throw Away Your Books, Rally in the Streets (1971), Mandara (1971) gibi filmlerle varlığını sürdürmeyi başardı.
Koray Soylu
