10 Yaşanmışlık 10 Film

Sizleri bilmem ama bendeniz büyük bir biyografi ve tarihî film tutkunuyumdur. Öyküsünü gerçek olaylardan yola çıkarak kurgulayan, eloğlunun deyimiyle “based on a true story” çizgisindeki filmler her daim ilgimi çekmiştir. Sanat mı hayatı yoksa hayat mı sanatı taklit eder bilinmez ama yaşanmış olaylara dayanan yedinci sanat mahsullerini tüketirken bilgiye ulaşmanın kolaycılığının da tadına varılamaz. Biliyorum fazla uzun ve karmaşık bir cümle oldu. Yani diyeceğim şu ki biyografi ve tarihî filmleri izlerken “Aaa bu olayın aslı böyle miymiş, böyle şeyler mi yaşanmış” gibilerinden soruları kendinize sıklıkla sormanız da kuvvetle muhtemeldir. Keza yeni bilgilere ulaşmanız da… Pek tabii yine de sizlerin tek bilgi kaynağı filmler olmasın, başka mecralardan okuyup dimağımızı kuvvetlendirmeye çalışalım en iyisi. Neme lazım yoksa bir anda kendimizi manipülatif sinemacıların çarpıtmaları arasında debelenirken de bulabiliriz. Listede daha ziyade kıyıda köşede kaldığını düşündüğüm filmlere belli bir kriter gözetmeksizin yer vermeye çalıştım, keyifli okumalar dilerim… Thirteen Days (2000) Olay: 1962 Küba Füze Krizi Soğuk Savaş yıllarının tüm buhranını ve psikolojik gerginliğini bünyesinde barındıran film, ABD ve SSCB arasında 13 gün süren Küba Füze Krizi’ni konu alıyor. Bruce Greenwood’un ABD Başkanı John F. Kennedy’i, Kevin Costner’ın ise başkanın yakın çalışma arkadaşı ve danışmanı Kenneth O’Donnell’ı canlandırdığı film dünyanın nasıl nükleer savaşın eşiğine geldiğini olanca sahiciliğiyle seyirciye geçiriyor. Uluslararası ilişkiler öğrencilerinin filmi izlemesini bilhassa öneririm, zira izledikleri takdirde en az bir vize sınavının hakkını fazlasıyla vereceklerinden eminim. Frost/ Nixon (2008) Olay: David Frost’un Richard Nixon Söyleşisi Watergate... Üstünden yıllar geçmiş olsa da bugün bile her politik skandalın sonuna “geyt” takısının konulmasını sağlamış unutulmaz olay. Ve bir başkan, Richard Nixon… ABD tarihinin en tartışılan, görevinden istifa ederek ayrılan ilk ve şimdilik tek başkanı. Bir de David Frost var tabii, politikayla alakası olmayan, kendi dünyasında bir televizyoncu. Nasıl, bu bileşenler ilginizi çekti mi? O halde gelin David Frost’un başkan Nixon’ın ağzından almaya çalıştığı itirafı bir boks mücadelesiymiş gibi izlemeye koyulalım. Kadrosunda Michael Sheen, Frank Langella, Kevin Bacon, Rebecca Hall, Sam Rockwell gibi isimleri bulunduran yani son yılların moda deyimiyle ‘şampiyonlar ligi’ tadında bir oyuncu ekibine sahip filmin yönetmen koltuğunda ise tarihî / biyografi filmlerin istikrarlı yönetmeni Ron Howard bulunuyor. Sophie Scholl Die Letzten Tage (2005) Olay: Sophie School’ün Son Günleri Film anti-Nazi yeraltı öğrenci direniş grubu Beyaz Gül’ün aktivisti Sophie Scholl’ün 1943’te Münih’te tutuklanışını, yargılanışını ve malum sona doğru adım adım gidişini anlatıyor. Bir ideal uğruna ne denli inançla mücadele edilebileceğini, bu uğurda genç yaşta ölümün bile göze alınabileceğini göstermesi açısından Sophie Scholl’ün gerçek hikâyesi her bakımdan ibret ve ilham verici. Guilty by Suspicion (1991) Olay: McCarthy Dönemi Cadı Avı Robert De Niro’nun filmografisinde biraz arkalarda kalmış ve arkada kalmasına da yazık olmuş bu filmi, 1940’ların sonu ve 1950’ler boyunca Hollywood’da süregelen komünist avını anlatısının merkezine koyuyor. İkinci Dünya Savaşı’nın sona ermesiyle dünyanın iki kutba ayrılması hayatın her anlamında bir kamplaşma yaratırken elbette ABD Film Endüstrisi de bundan payını alır. Senatör McCarthy’nin adıyla anılan bu dönemde birçok oyuncu, yönetmen ve film insanı komünist oldukları gerekçesiyle işlerinden olur ve deyim yerindeyse fişlenir. Guilty by Suspicion da bu döneme ışık tutarken kendisinden yıllar sonra çekilecek olan Trumbo (2015) ’ya güzel bir ön hazırlık sunuyor. The Life and Death of Peter Sellers (2004) Olay: Peter Sellers! Evet, bu filmin olayı başlı başına Peter Sellers’ın ta kendisi. Usta oyuncuya hayat veren isim ise bir başka usta, Geoffrey Rush. Rush’a filmde eşlik eden diğer isimler ise Charlize Theron, John Lithgow, Emily Watson. Film Sellers’ın hayatından kıymetli kesitlere bolca yer veriyor. Eşi ve ailesi olan ilişkileri, Pembe Panter film serisi, Kubrick ile olan münasebeti ve Being There (1979) filmine olan yoğun inancı öykünün temel taşıyıcıları arasında. Sinefiller özellikle Kubrick ile Sellers arasındaki diyaloglardan bolca keyif alacaklardır, temin ediyorum… The Walk (2015) Olay: Philippe Petit’nin İkiz Kule Yürüyüşü Back To The Future serisiyle gönlümüzü fetheden Robert Zemeckis’in 2015 yapımı bu filminin başrolünde Joseph-Gordon Levitt var. Fransız ip cambazı Philippe Petit’nin 1974 yılında İkiz Kuleler denilen Dünya Ticaret Merkezi binaları arasına ip çekerek boşlukta yürümeye karar vermesi filmin hikayesini oluşturuyor. Yine gerçek bir olaydan yola çıkılarak çekilen The Walk’da Petit’nin ekibini kurup ABD’ye gidişi, türlü badireler atlatarak yürüyüşüne başlayışı ilmik ilmik işlenmiş. Film özellikle son yarım saati itibariyle hayli ivmelenip adrenalin salgılatmaya başlıyor. Yükseklik korkusu olanların bir gözü kapalı seyredecekleri tarzda bir yapımla karşı karşıyasınız saygıdeğer okurlar… The Devil’s Double (2011) Olay: Uday Hüseyin ve dublörü Latif Yahia Saddam Hüseyin’in oğlu Uday ve dublörü Latif Yahia arasındaki ilişkinin anlatıldığı film bu çerçevede izleyenlere genel bir Irak portresi de sunuyor. Uday’ın sorunlu, psikopat kişiliğinin yanında Latif’in çaresizliği ve mecburiyetini hakkıyla canlandıran Dominic Cooper ise tüm övgüleri hak ediyor. Pek tabii film bir ABD yapımı olması itibariyle türlü çarpıtmalara ve propogandalara zemin oluşturmuştur denilebilir. Ancak biz yine de ‘olsun’ diyelim, filmi izleyelim sonra başka kaynaklara yönelim Saddam dönemi Irak’ını araştırmaya koyulalım. O yüzden The Devil’s Double’ ı da sırf böyle bir meraka şevk ettiği için bir ufak tebrikleyelim. Race (2016) Olay: 1936 Berlin Olimpiyatları Yer Berlin… Hitler iktidarındaki Almanya’da düzenlenen olimpiyatlar ortaya çıkış amacının ve sporun doğasının tersi yönünde bir anlam kazanır. Ari ırkın üstünlüğüne inanan Nazilerin türlü engellemelerine karşın siyahi Jesse Owens’ın 4 altın madalya kazanması hem ırkçılığa hem de faşizanlığa karşı büyük bir mesaj olur. Spor tarihinin kült isimlerinden Owens’ın hikâyesinin gerçekliği filmi benzer ırk çatışmasını konu edinen yapımların bir adım önüne çıkarıyor. Quiz Show (1994) Olay: Yarışma Programı’nda Şike Televizyonda izledikleriniz ne kadar gerçek, ne kadar manipüle edilmiş bilmek ister misiniz? Yoksa izlemeye devam mı etmek tercihiniz olur? Televizyon programlarının arka yüzünü görmek isteyenler için menüdeki güzel bir film olarak duruyor Quiz Show. Televizyonun yeni yeni popüler olup insanların hayatına dâhil olduğu 1950’li yıllarda ABD’de Twenty-One adındaki bir yarışma programı ülkeyi kasıp kavurmakta, yapımcısına ve sponsoruna muazzam paralar kazandırmaktadır. Programda uzun haftalar birinciliği kimseye kaptırmayan toplumun dezavantajlı kesiminde Yahudi Herbie’nin yerine yapımcıların varlıklı bir aileden gelen Charles Van Doren’i seçmeleri ve onu kollamaya başlamalarıyla hikâyenin seyri değişir. Üstelik idealist genç bir avukat da yarışmada birtakım tuhaflıklar olduğunu sezmeye başlamıştır. John Turturro ve Ralph Fiennes gibi iki usta aktörün başrollerini üstlendiği Quiz Show , televizyonun sahiciliği üzerine gerçek hayattan aktarılan öyküsüyle eşine az rastlanır bir yapım. Öyle ya, bu dünyada tek gerçek reytingdir, gerisi de yalandır. Pawn Sacrifice (2015) Olay: Fischer-Spassky Satranç Maçı Gönüllerin hakiki Spider-Man’i Tobey Maguire’ın ünlü satranç oyuncusu Bobby Fischer’a can verdiği film yine esaslı bir Soğuk Savaş kesiti aslında. Film genel olarak Fischer’ın ufaklığından yetişkinliğine satrançla olan ilişkisini anlatsa da öykünün önemli bir kısmını Sovyet oyuncu Spassky ile olan satranç maçı kapsıyor. Soğuk Savaş dönemi boyunca iki ülke arasındaki restleşmelerden satranç da nasibini alıp üstüne Fischer’ın nevi şahsına münhasır karakteri de eklenince ortaya keyfine doyum olmayan bir seyirlik çıkıyor.

Can Bediroğlu

YazarınDiğer Yazıları

Bir Sahne: Beyazperdede Sınırsız İmkânlar; Hitler’i Öldürmek!

Shattered Glass (2003)

Quiz Show (1994)

Brad Pitt ve Tommy Lee Jones Aynı Filmde Buluşuyor!

Bir yanıt yazın Yanıtı iptal et

Editörün Seçtikleri

MUBI Fest İzlenimleri

Başka Türde Sevmek: Hüznün Derisi (2026)

Ayvalık Uluslararası Film Festivali 2026 Programı Açıklandı!

5. Ayvalık Film Festivali’nde Kaçırılmaması Gereken Filmler

Sinemada Doğum Sonrası Anne Ruhsallığının İzleri

Welcome Back!

Create New Account!

Retrieve your password