Dünyadan Bir Soluk: 2018 Uluslararası Boğaziçi Film Festivali

Uluslararası çapta genç yönetmenleri ve çağdaş sinemanın taze soluklarını bir araya getiren, Uluslararası Boğaziçi Sinema Derneği’nin (UBSD) gerçekleştirdiği Uluslararası Boğaziçi Film Festivali, bu yıl 6. kez sinemaseverlerle buluşuyor. Uzun/kısa metraj, animasyon, belgesel türlerinde kategorilere ayrılan festivalde bu yıl Bent Hamer ve Sergei Loznitsa retrospektifleri yer alıyor. Festival çizelgesine göre ilk olarak 26 Ekim’de yapılacak olan gösterimler, 3 Kasım’a dek sürecek dolu dolu programında bu yıl bağımsız sinemanın başarılı örneklerini sunarken belgesel türlerinde dünya gündemindeki güncel konuların da yer aldığını görüyoruz. Festivale geri sayım başlamışken gişeye uğramadan önce ekibimizin sizler için farklı kategorilerden hazırladığı seçkiye göz atalım! Winter Flies (2018, Olmo Omerzu)

The Pluto Moment (2018, Zhang Ming)

Suburban Birds (2018, Sheng Qiu)

Screwdriver (2018, Bassam Jarbawi)

Land (2018, Babak Jalali)

Güvercin (2018, Banu Sıvacı)

Adam (2018, Maria Solrun)

Menderes Kıyısında (2017, Mehmet Can Mıcık)

Korku Kraliçesi ( 2018, Valeria Bertuccelli, Fabiana Tiscornia)

Sodom’a Hoş Geldiniz (2018, Florian Weigensamer, Christian Krönes)

Babamın Kemikleri- Uzun Metraj Film Yarışması (Yön. Özkan Çelik, 2018) Prömiyerini Adana Film Festivali’nde gerçekleştiren, yönetmen koltuğunda Özkan Çelik’in oturduğu Babamın Kemikleri (2018), seyirciyi Tokat köylerinden birinde, yıllarca saklanan korunaklı bir sırrın kapılarının aniden aralanmasıyla birlikte başlayan hesaplaşmalarla dolu trajikomik bir yolculuğa çıkarıyor. Usta oyuncu Cem Davran’ı beyaz perdede izleme fırsatına eriştiğimiz film, bir ailenin üç kuşak erkeklerinin hikâyesini dram ve komedi unsurlarını ortak bir potada eriterek aktarırken, baba ile oğul arasındaki ilişkiler yumağına kuşak çatışması, yalnızlıklar, geçmiş ve hesaplaşmalar ekseni üzerinden farklı bir bakış açısı getiriyor. Her ölümün yeni başlangıçlara gebe olduğunu, kaderin kararlı çizgisini insanın yoluna silinmesi güç işaretlerle çizdiğini ilk gençliğinin yakasını bırakmadığı bir baba üzerinden anlatan film, geride bırakılanların anısının insanın hayatında açabileceği yaraları konu ediniyor. Festival yolculuğu devam eden Babamın Kemikleri , Boğaziçi Film Festivali Ulusal Yarışma kategorisinde İstanbullu seyircilerle buluşuyor. Tuzdan Kaide- Uzun Metraj Film Yarışması (Yön. Burak Çevik, 2018) Fol isimli deneysel sinema topluluğunun kurucusu yönetmen Burak Çevik’in ilk uzun metraj filmi olan Tuzdan Kaide (2018), Boğaziçi Film Festivali’nin Ulusal Yarışma kategorisinde izleyicilerin karşısına çıkıyor. Otuzlu yaşlarındaki bir kadının zamanda âdeta bir lanetli gibi sabitlenmesi sonucu gerçekleşen bir dizi arayış, tuhaflık ve karanlıklar zincirini konu alan film, iki gizemli kız kardeş arasında, hayatın ördüğü kuvvetli ama görünmez bağları merkezine alıyor ve ölümsüzlük, zamanın donuk kıskacı arasında acı verici bir deneyime dönüşüyor. Şehrin sessiz sularında salınan kayıkların, bir televizyon tamircisinde yankılanan cızırtılı ekranların kendi gerçekliklerini yarattığı büyülü bir dünya, Türk sinemasına getirdiği yenilikçi anlayış ile de görülmeyi hak ediyor. Anons- Kurmaca (Yön. Mahmut Fazıl Coşkun, 2018) Uzak İhtimal (2009) ve Yozgat Blues (2013) filmleriyle adından söz ettirmeyi başaran yönetmen Mahmut Fazıl Coşkun’un yeni filmi Anons (2018), prömiyerini 75. Venedik Film Festivali’nde gerçekleştirdi ve festivalden Jüri Özel Ödülü ile ayrıldı. Film ordudan tasfiye edilmiş dört askerin içerisinde bulundukları bir darbe planını beyaz perdeye taşırken; bu minimal durum hikâyesinin tamamlayıcı unsurlarından biri olan kendine has sinematografisi ile de göz kamaştırıyor. Gündelik hayatın gösterişsiz mükemmelliğini, siyasal ve askeri yenilgilerin ardında yatan tahayyülü güç insanî durumlar üzerinden ustalıkla işleyen yönetmen tamamı karanlık, yağmurlu bir gecede geçen filmi ile izleyicileri zekice tasarlanmış bir kara-komedi atmosferine davet ediyor. Film Boğaziçi Film Festivali’nin Ulusal Yarışma kategorisinde sinemaseverlerle buluşuyor. Sükut Evi- Uzun Metraj Film Yarışması (Yön. Cafer Özgül, 2018) Arayış hikâyelerinin peşinde koşan senarist Cafer Özgül’ün yönetmenliğinde huzuru, dengeyi, anlamı ve her şeyden önemlisi varlığın içinde kendini arayan genç bir ruhu anlatır Sükut Evi . Adı üzerinde, filme sessizlik, karanlık, bir başınalık ve alabildiğine sükût hâkimdir. Ailesini ve modern dünyanın değer yargıları üzerine inşa ettiği hayatını bir kenara bırakıp bir süreliğine ıssız bir dağ köyüne yerleşen delikanlı, sır gibi sokakların sessizliğini, bekleyişin derinliğini duyumsayarak içsel bir yolculuğa çıkar. Sonunda eşiğine vardığı kapı, tasavvuf hikmetlerinin içinden geçmektedir. Ne var ki delikanlı, kendi sesini dinleyip tanıdıkça eski yaşantısının artık çok uzakta kalmış olduğunu fark edecektir. Bir yönüyle manevi bir arayışa yanıt vermeye çalışan film, diğer yönüyle de modernizm eleştirisi niteliğindedir. Bu anlamda Sükut Evi , bedeni insanlığa ve XXI. yüzyıl insanlığının değer yargılarını, XII. yüzyıldan seslenen bir şiirle yeniden değerlendirmeye bir çağrıdır. Donbass- Sergei Loznitsa Retrospektif (Yön. Sergei Loznitsa, 2018) Kaosun, çatışmanın ve anarşinin olduğu bir yerde insanî ilişkilerin, aşkın, erdemlerin yeniden filizlenebilmesi mümkün müdür? Yürek ısıtan tüm duyguların üzerinin, soğuk ve acımasız bir karla örtüldüğü, Ukrayna’nın Donbass bölgesi, savaşın ortasına ekilmiş bir umut tohumunun öyküsünü taşır. Hızla artan çatışmalar ve geniş çaplı soygunlarla gitgide kaosa sürüklenen bölgede insanlar, her şeye rağmen bir araya gelerek medeniyeti adeta yeniden kurar. Ancak bu süreçte mücadele eden yalnızca insanlar değil, savaşa karşın ayakta durmaya çalışan tüm medeniyet yargılarıdır. Gerçeğe dayalı, belgesel niteliğindeki görüntüler, böylelikle beyazperdeye günümüze dek uzanan bir insanlık öyküsünü taşır. Her Şeyin Fiyatı Vardır- Belgesel (Yön. Nathaniel Kahn, 2018) Kültürü bir mali kazanç aracına dönüştürmek amacıyla toplumu yansıtan her türlü unsuru ve sanat eserini vitrine koyan, günümüzün yaygın kavramlarından kültür endüstrisi, bir uzun metraj belgesel filmle ekrana taşınıyor. Özellikle çağdaş sanatın, tüketim odaklı bir toplumda nasıl bir yer edindiğini, üretildiğini ve tüketildiğini gözlemliyor Nathaniel Kahn. Meşakkatli bir yolculuğu göze alarak sanata dair geniş çaplı bir araştırma tablosu ortaya koyan film, tabir yerindeyse sanat piyasasının nabzını yoklayan bir çalışma sunuyor. Nitekim özellikleri barkotla ifade edilen, değeri rakamlarla ölçülebilen sanat eserlerinin bu durumu, kültür endüstrisinin ulaştığı boyutları da gözler önüne seriyor. Tilki- Animasyon (Yön. Sadegh Javadi Nikjeh, 2018) Peşinde bir avcının okuyla dağ bayır koştuktan sonra nihayet dipsiz bir uçurumun eşiğine varıp efsanevi bir simgeye dönüşen alageyiğin öyküsü, bu kez İran topraklarında bir tilkinin efsanesine dönüşmüştür. Çizgi tekniğiyle oluşturulan kısa metraj filmde bir tilki ile avcı arasında geçen kovalamaca anlatılırken öykünün içinde çoğu mitte yer alan ortak motifler ve aşk, intikam, hayatta kalma mücadelesi gibi unsurlar yer alır. Diyalogsuz geçen öykünün dilini de evrensel nitelikteki bu unsurlar oluşturur. Regina Film Festivali seçkisinde yer alan yapım, modern dünyada yaşamayı başaran masalsı serüvenler arasında. Her Şey Yolunda- Ulusal Kısa Metraj Film Yarışması (Yön. Metehan Şereflioğlu, 2018) Küçük yaşta ilk olarak ölümle, ardından geçim sıkıntısı ve yaşam mücadelesiyle tanışan Bayram, ağırlığı gittikçe artan bir hayat sorumluluğunun altında ezilmektedir. Kıt kanaat geçinirlerken babalarını ansızın kaybetmeleri üzerine abisiyle birlikte ailenin geçimini üstlenirler. Böylece Bayram, okul dışındaki vakitlerini çalışarak geçirmeye başlar. Ancak abisi de askere çağrılınca ailenin tüm sorumluluğu, Bayram’ın gençlik hayallerine, küçük yaşına, doyamadığı çocukluğuna kalır. Acının gerçekliği ve yakınlığını başarılı bir şekilde kurgulayan Andreas Uranowciz, aslında yanı başımızda tüten onlarca hikâyeden birini, buruk bir tebessüm bırakacak ironi ile dile getiriyor: her şey yolunda. Mutfak Hikâyeleri- Bent Hamer Retrospektif (Yön. Bent Hamer, 2003) Soğuk iklimine karşın İskandinav sinemasının eğlenceli, sıcak ve doğal dili, Bent Hamer’in yönetmenliğindeki seçkiyle bu yılki Boğaziçi Film Festivali’ne taşınıyor. Filmde bir grup İsviçreli mobilya uzmanının, ürün stratejisi belirlemek üzere Norveç’in Landstad kasabasına giderek buradaki bekâr erkeklerin, mutfak alanındaki günlük faaliyetlerini incelemeleri konu alınır. Ancak renkli sahnelere kapı aralayan olaylar, araştırmacıları farklı bir öyküye doğru sürükler. Hem bölgenin kültürel dokusunu yansıtmadaki başarısı hem de özgün kurgusuyla 2003 Cannes Film Festivali, Kopenhag ve Sao Paulo Uluslararası Film Festivalleri gibi prestijli sahnelerde ödül alan film, İskandinav sinemasını pek çok yönüyle tanıdan örnek bir yapım. Kefernahum- Uzun Yürüyüş (Yön. Nadine Labaki, 2018) 2018 Filmekimi’nde sıcağı sıcağına izleme olanağı bulduğumuz Lübnan yapımlı film, Boğaziçi Film Festivali’nde de izleyiciyle buluşuyor. Silah, çatışma, yoksulluk, karmaşa ve her şeye rağmen yaşama dört elle sarılan acılı çocuk seslerinin birbirine karıştığı Lübnan sokaklarında doğup büyümek, tüm çıplaklığıyla anlatılıyor Kefernahum ’da. Henüz on iki yaşındaki Zain, bu kalabalığın içinde kaybolmuş, ama hayatta kalmaya çalışan isimlerden yalnızca biri. Yine de on binlercesini temsil eden çarpıcı öyküsünde Ortadoğu topraklarının yaşadığı ve birbirine yaşattığı zulmü gözler önüne seriyor. Cannes, Toronto, San Sebastian Film Festivallerinden farklı kategorilerde ödüllerle dönen film, görmezden geldiğimiz hayatların tümü adına, insanlığa sesleniyor.