Filmekimi 2015 İzlenimleri – Chavez’in Sosyalist Venezuela’sından Hüzünlü Caracas’a: Desde allá

Lorenzo Vigas’ın ilk uzun metraj filmi olan Desde allá (From Afar-2015), dünyanın en tehlikeli şehirlerinden biri olan Venezuela’nın başkenti Caracas’ta geçiyor. Vigas, ülkesinde ve özellikle başkentte hızlı nüfus artışı ve gelir adaletsizliğiyle yaşanan toplumsal sorunları, filmde etkileyici bir üslupla anlatıyor. Yönetmen, Venedik’te Altın Aslan’ı kucaklarken, tıpkı Cannes’da aldığı Altın Palmiye’yi yalnız ve güzel ülkesine adayan Yılmaz Güney gibi, ödülü benzersiz ülkesine armağan etmişti.

Filmin ana karakteri Armando zengin bir babanın kendisi de yüksek gelirli olan oğludur. 50 yaşında bir adam olmasına, ağırbaşlı giyimine, ağır hareketlerine, beyaz saçlarına rağmen “zengin bir adamın sorunlu oğlu” imajıyla durur film boyunca. Bunu bilerek yapmıştır elbet yönetmen. Armando zengin mahallelerinde hiçbir pisliğe bulaşmadan büyüyen, temiz yaşlanan bir insandır. Alfredo Castro da bu rol için çok uygun bir seçimdir kesinlikle. Elder (Luis Silva) ise Armando’nun tam aksidir. Gençtir ama başından çok şey geçmiştir. Babası hapiste olan, Caracas’ın varoşlarında büyümüş, arkadaşlarıyla soygunlar yapan fakir bir gençtir.

Filmde sürekli olarak ikili arasındaki zıtlıkları görürüz. Armando kadehte şarap içerken ve o şarabı içmesi saatler alırken Elder, teneke kutudaki veya cam şişedeki biraları tek dikişte bitirir. Elder aynı atlet ve pantolonla günler geçirirken Armando birbirinin neredeyse aynısı onlarca gömleğin içinden hangisini giyeceğini seçer. Ara sıra Armando’nun sevmediği babasını şirketine girip çıkarken görür, bu sayede Caracas’ın en zenginlerinin yaşadığı bölgeye de göz atmış oluruz. Gökdelenleri, takım elbiseleri, topuklu ayakkabılarıyla göz dolduran muhit, Elder’ın yaşadığı, arkadaşlarıyla takıldığı bölgeden çok farklıdır. Film, bu ve benzeri zıtlıklar üzerinden sürekli Caracas’ın sosyoekonomik sorunlarını hissettirirken bir sahnede duvarda belli belirsiz “Chavez” yazısı görünür. Sahi, Chavez’in ülkesi Venezuela mıdır burası? Artık hepten kaçamazsınız hüzünden.

Filmin esas derdi de zaten Caracas’taki eşitsizliktir. Bunu göstermeyi ve hissettirmeyi çok da iyi becerir. Filmin kahramanlarının başka sorunları da vardır bir yandan: Armando’nun uzun zamandan sonra tekrar ortaya çıkan babasına karşı duyduğu nefret ve Elder’la cinsel yakınlaşmaları. Ancak bunlar filmde hep arka planda kalan, ufak dokunuşlarla, yan olaylarla çözümlenen konulardır.

Filmdeki hemen hemen tüm sahnelerde odaklanılan tek bir nokta vardır: bazen bir obje, bazen ifade, bazense ufak bir mimik veya jest. Odaklanılan görüntü hep aynı şeyi anlatır, hep eşitsizliği vurgular. Elde tutulan tomarla para, Elder’ın annesinin basit ve abartılı makyajı, Armando’nun güzel evinin Elder’ın ulaşamayacağı kadar yukarıda bulunan camı, Elder’ın incecik bacakları… “Chavez” yazısının olduğu sahnede örneğin, duvarda belli belirsiz görünen yazı arka plandadır ama aslında odak o duvar yazısındadır. 

Toplumsal derdi olan filmleri seviyorsanız Desde allá’yi izlemenizi öneririm. Cinsellik bazen fazla gelse, bazen gerse de Chavez’in ülkesini hüzünle ve sevgiyle izlettiriyor Vigas.